Ukraińcy za odpolitycznieniem sporów z Polską - sondaż KMIS

Większość obywateli Ukrainy opowiada się za konstruktywnym i pozbawionym politycznych emocji dialogiem w relacjach z Polską, odrzucając radykalne podejście do sporów historycznych. Jak wynika z ogólnokrajowego badania opinii publicznej, przeprowadzonego przez Kijowski Międzynarodowy Instytut Socjologii (KMIS) w dniach 17–23 czerwca 2026 roku, aż 90% respondentów oczekuje partnerskiego dialogu. Badanie to zbiegło się w czasie z czerwcowym kryzysem dyplomatycznym wywołanym odmiennymi ocenami wspólnej przeszłości oraz decyzją prezydenta RP o odebraniu Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy.

Dominującym nurtem wśród ukraińskiego społeczeństwa jest podejście pragmatyczne, które popiera 57% ankietowanych. Opiera się ono na założeniu, że każdy naród ma prawo do własnych bohaterów, a państwa sąsiadujące nie powinny ingerować w wewnętrzną politykę pamięci drugiej strony. Z kolei 33% badanych reprezentuje stanowisko koncyliacyjne, wierząc, że wypracowanie wspólnego konsensusu historycznego jest możliwe poprzez kompromis i zaangażowanie komisji złożonych z historyków, a nie polityków. Stanowiska konfrontacyjne cieszą się marginalnym poparciem – jedynie 1% Ukraińców uważa, że ich kraj powinien bezwarunkowo przyjąć polski punkt widzenia, natomiast 4% żąda od Polski całkowitego podporządkowania się narracji ukraińskiej. Wyważone opinie dominują we wszystkich grupach wiekowych i regionach kraju.

Wyniki te korelują z wieloletnim monitoringiem poziomu dystansu społecznego wobec innych narodowości. Choć po okresie silnego zacieśnienia więzi w latach 2022–2023 nastąpiło ochłodzenie nastrojów spowodowane m.in. blokadami granic, to ogólny stosunek Ukraińców do Polaków w 2025 roku utrzymał się na stabilnym, w pełni tolerancyjnym poziomie. Co więcej, wcześniejsze analizy dowodzą, że aż 58% obywateli Ukrainy poparłoby wysłanie własnych wojsk na pomoc Polsce w przypadku ewentualnej agresji ze strony Rosji.

Szef KMIS Anton Hruszecki podkreślił, że współczesna tożsamość ukraińska nie jest budowana na antypolskich resentymentach, a kluczowym wyzwaniem pozostaje obrona państwa przed rosyjską inwazją. Choć po 2022 roku wzrosło ogólne pozytywne postrzeganie walki OUN-UPA o niepodległość, to szczegółowe pytania o działalność tej formacji podczas II wojny światowej wykazują duży stopień niepewności (50% odpowiedzi „trudno powiedzieć”), co socjologowie wiążą ze słabą społeczną wiedzą historyczną.

Potrzebę powrotu do wypracowanych mechanizmów dialogu zamiast eskalacji politycznej potwierdzili również parlamentarzyści obu krajów. Podczas 15. sesji Zgromadzenia Parlamentarnego Ukrainy i Polski, która odbyła się w Gdańsku w przeddzień Międzynarodowej Konferencji ds. Odbudowy Ukrainy (URC 2026), deputowani Rady Najwyższej oraz polskiego parlamentu debatowali nad strategicznym partnerstwem, architekturą bezpieczeństwa i integracją europejską.

Wiceprzewodnicząca ukraińskiego parlamentu Ołena Kondratiuk wskazała, że jedyną drogą do przezwyciężenia impasu są systematyczne rozmowy, prace poszukiwawcze oraz ekshumacje prowadzone przez specjalistów. Zgromadzeni politycy zgodnie uznali, że mimo odmiennej pamięci historycznej, kluczowym imperatywem dla Warszawy i Kijowa pozostaje ścisła współpraca w obliczu wyzwań militarnych generowanych przez Moskwę.