"Benzina niet", czyli polityczny cios w Królewcu

Cały czas przybiera na sile kryzys paliwowy w eksklawie królewieckiej, zmuszając władze lokalne do podjęcia radykalnych kroków w celu ratowania stabilności regionu. Cały problem polega na tym, że aktualny kryzys ma wymiar nie tylko społeczny, ale i polityczny. Jednym z kluczowych elementów długofalowego rozwiązania problemów ma być rozbudowa infrastruktury portowej. Władze planują więc zbudowanie dwóch terminali przeładunkowych paliw – benzyny oraz diesla – na terenie królewieckiego portu rybnego.

Według komunikatów, projektowanie instalacji, które zajmują powierzchnię ponad 19 hektarów i dysponują bazą magazynową o pojemności 50 tysięcy metrów sześciennych, dobiega końca. Inwestycja ma na celu uniezależnienie rynku od lądowych zawirowań i umożliwienie bezpośredniego przyjmowania produktów naftowych z tankowców. Obecnie ciężar zaopatrzenia spoczywa na koncernie Łukoil, dostarczającym paliwa drogą morską, jednak dotychczasowe mechanizmy dystrybucji okazały się niewydolne w starciu z nagłym załamaniem łańcuchów logistycznych mniejszych dostawców.

Tymczasem wprowadzone oficjalnie limity sprzedaży, pozwalające na jednorazowe zatankowanie zaledwie 30 litrów benzyny i 60 litrów oleju napędowego, przyniosły efekt odwrotny do zamierzonego. Zamiast uspokoić nastroje, ograniczenia wywołały masową panikę, a dobowe zapotrzebowanie na paliwo wzrosło nagle niemal dwukrotnie. Na tablicach informacyjnych wielu stacji benzynowych pojawiły się zera, a przed działającymi punktami uformowały się gigantyczne kilkukilometrowe korki. Blokady drogowe sparaliżowały kluczowe arterie Królewca. Część sieci, jak „Baltnieft” czy „Surgutnieftiegaz”, całkowicie zrezygnowała ze sprzedaży detalicznej, przechodząc na system obsługi bezgotówkowej wyłącznie dla podmiotów prawnych i służb bezpieczeństwa. Inne punkty handlowe zostały zamknięte z powodu całkowitego wyczerpania zapasów.

Kierowcy spędzają na stacjach po kilka godzin, często bez gwarancji, że uda im się cokolwiek kupić. „Czekaliśmy pół dnia w upale na swoje 30 litrów, co wystarczy mniej więcej na tydzień. Co będzie dalej – wydaje się, że nikt nie wie” - komentował jeden z kierowców. Sytuację pasażerów w regionie pogarsza dodatkowo fakt, że od początku lipca drastycznie okrojono rozkład jazdy lokalnych autobusów na trasach łączących stolicę obwodu z mniejszymi miejscowościami, oficjalnie tłumacząc to brakiem kierowców.

I tutaj pojawia się najciekawszy efekt braków paliwa. Otóż jest to największy cios wizerunkowy wymierzony w szumnie zapowiadane - jeszcze w minionym roku - obchody 80 lecia rosyjskiej eksklawy. W dniach od 3 do 5 lipca, zapowiadane są blokady części ulic dla ruchu samochodowego i autobusowego, co zresztą współgra z brakami paliwa. Jeżeli dodamy do tego informację sprzed kilku dni, iż kandydatem we wrześniowych wyborach do Dumy z ramienia putinowskiej partii "Jedna Rosja" został obecny gubernator, to przepis na katastrofę polityczną jest gotowy.

W tym kontekście nietrudno dostrzec, że pojawił się konflikt między zdezorientowanymi mieszkańcami a administracją lokalną. Początkowe apele gubernatora Aleksieja Biesprozwannycha o zachowanie spokoju i zapewnienia, że zasoby paliwowe wystarczą na miesiąc standardowego użytkowania, spotkały się z krytyką obywateli w mediach społecznościowych, gdzie pojawiają się żądania wprowadzenia systemu kartkowego. Kryzys wymusił interwencję na szczeblu federalnym. Podczas spotkania z wicepremierem Aleksandrem Nowakiem lokalnym władzom nakazano wdrożenie ścisłej hierarchii dystrybucji, w której absolutny priorytet mają mieć autobusy miejskie, rolnictwo oraz pogotowie i straż pożarna.

Ministerstwo Energii zadeklarowało codzienne monitorowanie rynku i przygotowanie pakietu działań stabilizacyjnych, jednocześnie ostro potępiając oddolne inicjatywy kierowców tworzących internetowe mapy dostępności paliw, ostrzegając przed wyciekiem danych osobowych i manipulacją informacjami.

Warto dodać, że w poszukiwaniu wyjścia z impasu, szef regionalnego Związku Ochrony Praw Kierowców Gieorgij Rumiancew przedstawił oficjalny projekt działania kolejek, oparty na systemie rotacyjnym. Według jego założeń, właściciele pojazdów mieliby prawo do tankowania 30 litrów paliwa wyłącznie w wyznaczone dni tygodnia, zależnie od pierwszej cyfry numeru rejestracyjnego. „W pierwszy dzień zaopatrują się ci, których numery zaczynają się od zera do trzech, w drugi – od czterech do sześciu, w trzeci – od siedmiu do dziewięciu” - twierdzi pomysłodawca, który zresztą wcześniej proponował ograniczenie sprzedaży paliwa dla zagranicznych kierowców.

Zdaniem Rumiancewa pozwoli to rozładować tłum bez konieczności drukowania i dystrybucji kartek, co mogłoby zająć zbyt dużo czasu i doprowadzić do spekulacji oraz rozwoju czarnego rynku. Podobne rozwiązania z powodzeniem wdrażane są już w innych częściach Rosji, na przykład w obwodzie orłowskim, gdzie zdecydowano się na analogiczny podział dni przy jednoczesnym zwiększeniu dopuszczalnego limitu tankowania do 50 litrów.

Zgodnie z naszymi ubiegłorocznymi prognozami, wraz z pogarszającymi się realiami ekonomicznymi regionu, ta nowa sytuacja będzie - i jest już wykorzystywana - przez kremlowską propagandę. Według tej narracji za izolację regionu odpowiadają graniczące państwa UE i NATO, czyli Litwa (przede wszystkim)  i Polska. Oprócz nacisku i wpływu dezinformacyjnego wobec sąsiadów, może to mieć jeszcze jedno znaczenie. Niestety, ale w tych okolicznościach, w połączeniu z innymi wydarzeniami - jak ogłoszona przez Rosję blokada przejść kolejowych z Estonią i Łotwą - nie można całkowicie wykluczyć przygotowań ideologicznych do przeprowadzenia potencjalnych prowokacji,