Wilno odnotowuje spokój w ruchu lotniczym, spada liczba prób przemytu z Białorusi

Po kilkumiesięcznym okresie zakłóceń litewskie służby odnotowały wyraźne zmniejszenie liczby prób przemytu papierosów z Białorusi z wykorzystaniem balonów. W poniedziałek na terytorium Litwy dotarł dopiero pierwszy w tym roku taki transport, obejmujący dwa balony z ładunkiem około trzech tysięcy papierosów. Wcześniej, przez niemal cały miesiąc, instytucje obserwowały względny spokój, a port lotniczy w Wilnie funkcjonował bez przerw od początku grudnia.

Jeszcze w listopadzie sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. Z powodu zagrożenia dla ruchu lotniczego, jakie stwarzały balony nadlatujące z Białorusi, przestrzeń powietrzna nad Wilnem była zamykana co kilka dni. Narodowe Centrum Zarządzania Kryzysowego poinformowało, że w całym grudniu wykryto na Litwie 37 takich obiektów, co stanowi jeden z najniższych wyników w ostatnich latach. Mniej balonów, bo 18, odnotowano jedynie w czerwcu ubiegłego roku, podczas gdy w okresach największego nasilenia ich liczba przekraczała nawet siedemdziesiąt miesięcznie.

Ostatnie wstrzymanie pracy portu lotniczego miało miejsce 7 grudnia i trwało około półtorej godziny. W październiku podobne ograniczenia wprowadzano co najmniej sześciokrotnie, a w listopadzie siedem razy, przy czym niektóre przerwy trwały ponad piętnaście godzin. Największe nasilenie lotów balonów odnotowano pod koniec listopada i na początku grudnia, choć nawet wtedy czas trwania ograniczeń był wyraźnie krótszy niż w poprzednich miesiącach. Według Państwowej Straży Granicznej, ostatni raz przechwycono na Litwie taki przemyt 20 grudnia ubiegłego roku. Wtedy do magazynów straży granicznej trafiły 3 takie ładunki, ponad 4,3 tysiąca paczek. W zeszłym roku przechwycono łącznie 635 przesyłek papierosów przenoszonych balonami z Białorusi. Dla porównania, w 2024 roku odnotowano 226 przypadków, w 2023 trzy, w 2022 roku nie odnotowano żadnego przypadku.

Poprawa bezpieczeństwa zbiegła się w czasie z intensyfikacją kontaktów dyplomatycznych między Stanami Zjednoczonymi a Białorusią. W połowie grudnia specjalny wysłannik USA John Cole odwiedził Mińsk, gdzie przez dwa dni prowadził rozmowy z władzami białoruskimi. Po zakończeniu wizyty amerykański Departament Skarbu oraz państwowe media białoruskie poinformowały o osiągniętym porozumieniu, w ramach którego władze w Mińsku uwolniły ponad 120 więźniów politycznych, a Waszyngton zapowiedział zniesienie sankcji na eksport białoruskich nawozów potasowych.

John Cole, przekazał, że Łukaszenka zadeklarował gotowość do podjęcia wszelkich możliwych działań, aby powstrzymać balony zmierzające na Litwę. W litewskiej debacie publicznej pojawiły się głosy łączące tę deklarację z poprawą sytuacji na lotnisku w Wilnie. Natomiast lider socjaldemokratów Mindaugas Sinkevičius określił działania rządu, w tym rozmowy premier Ingi Ruginienė z partnerami amerykańskimi, jako sukces dyplomatyczny.