Nowy rząd Łotwy: ruszyła giełda nazwisk

Dotychczasowy układ sił na łotewskiej scenie politycznej ma odejść w przeszłość, a dotychczasowi liderzy muszą zapomnieć o dyktowaniu warunków. Nominowany przez prezydenta na stanowisko szefa rządu polityk opozycyjnej Zjednoczonej, Listy, Andris Kulbergs, zapowiedział, że Nowa Jedność nie zachowa swojej dominującej pozycji. Nowy kandydat na premiera prowadzi intensywne konsultacje i próbuje wpłynąć na emocje  liderów partii, dążąc do sformowania gabinetu, który skupi się wyłącznie na najpilniejszych wyzwaniach ekonomicznych.

Początkowe plany Andrisa Kulberga zakładały powołanie jak najszerszej koalicji pięciu ugrupowań, która rządziłaby krajem do zaplanowanych na trzeciego października wyborów parlamentarnych.  Pierwsze trójstronne rozmowy zweryfikowały jednak te zamierzenia, ponieważ Zjednoczenie Narodowe postawiło twarde weto wobec obecności Postępowych w nowym układzie rządzącym. Kulbergs przyjął te warunki, tłumacząc decyzję wieloletnim partnerstwem z narodowcami w ławach opozycji, przez co format rozmów zawężono do czterech partii, choć kandydat na premiera zamierza wciąż szukać u Postępowych dodatkowych głosów poparcia. Ustępstwa i kompromisy widać także po stronie dotychczasowych liderów – minister spraw zagranicznych Baiba Braže z Nowej Jedności zadeklarowała, że jej formacja podchodzi do negocjacji bez wygórowanych ambicji czy konkretnych żądań dotyczących obsady resortów, stawiając na równorzędne porozumienie.

Czasu na formalne domknięcie gabinetu jest niewiele, ponieważ prezydent Edgars Rinkēvičs wyznaczył termin na przedstawienie konkretnego projektu rządu do dwudziestego piątego maja. Harmonogram zakłada przeprowadzenie kluczowych spotkań czterech partii na koniec tygodnia, po których nastąpi podział tek ministerialnych. Andris Kulbergs ma już gotowy plan personalny, który ma przywrócić zaufanie obywateli do sektora obronnego, w tym konkretnego kandydata na szefa tego resortu, choć szczegółów na razie nie ujawnia. Polityk przyznaje również, że jako premier zmieni swoją dotychczasową, agresywną retorykę z czasów opozycyjnych.

Najważniejszym testem dla nowej koalicji będzie przegląd finansów publicznych, która ma nastąpić już w czerwcu. Zmiana sytuacji na rynkach paliwowych oraz kryzys w Cieśninie Ormuz zmusiły Łotwę do drastycznych oszczędności, ponieważ państwo nie jest w stanie wygenerować nowych zysków w zaledwie pięć miesięcy. Choć parlamentarzyści mają zaplanowane letnie wakacje od połowy czerwca do końca sierpnia, przeforsowanie poprawek budżetowych i realizacja planu stu dni stworzy konieczność zwoływania nadzwyczajnych posiedzeń Saeimy w okresie urlopowym.