Litewski problem emerytalny

Jak informuje "Kurier Wileński" na Litwie narasta spór wokół planowanych zmian w systemie emerytalnym. Szef sejmowej Komisji Finansów i Budżetu, Algirdas Sysas, zaproponował likwidację 1,5-procentowej państwowej dopłaty motywacyjnej dla osób oszczędzających w II filarze. Parlamentarzysta domaga się również zniesienia obowiązku wykupu rent dożywotnich (anuuitetów) i przekazania ich obsługi poza państwowy zakład ubezpieczeń społecznych (Sodra - odpowiednik  polskiego ZUS).

Zdaniem Sysasa konieczność zakupu anuitetu zniechęca obywateli do długoterminowego oszczędzania, podczas gdy możliwość jednorazowej wypłaty całej zgromadzonej kwoty zatrzymałaby uczestników w systemie przed grudniem przyszłego roku, kiedy zamyka się okno wyboru. Propozycje te wywołały ostrą reakcję ekspertów. Nerijus Mačiulis, główny ekonomista Swedbanku, określił plany polityków jako nieodpowiedzialne i oparte na doraźnych korzyściach politycznych. Ekspert zaznaczył, że ludzie z natury wykazują brak skłonności do myślenia długoterminowego, a likwidacja zachęt finansowych doprowadzi do osłabienia całego zabezpieczenia społecznego. Mačiulis skrytykował również chaos informacyjny wywołany przez rządzących, który drastycznie obniża zaufanie obywateli do instytucji państwowych.

Tłem dla tego problemu są nieubłagane prognozy demograficzne. Do połowy XXI wieku liczba litewskich seniorów wzrośnie o około 200 tysięcy osób, przy jednoczesnym kurczeniu się bazy podatników z powodu niskiej dzietności i wcześniejszej emigracji. Ekonomista przypomniał, że reformy sprzed dwudziestu lat, wprowadzające fundusze kapitałowe, stanowiły celową odpowiedź na starzenie się społeczeństwa. Wycofywanie się z tych rozwiązań sprawi, że w przyszłości Sodra oraz budżet państwa nie będą w stanie zapewnić emerytur na poziomie gwarantującym stabilny standard życia.