Kolejni kandydaci na urząd prezydenta Estonii

Zbliżający się termin wyboru nowego prezydenta Estonii wywołuje zainteresowanie na tamtejszej scenie politycznej oraz w przestrzeni publicznej. Choć parlament zbierze się, by wyłonić głowę państwa 2 września, ugrupowania partyjne już teraz poszukują postaci zdolnej zyskać wymagane poparcie.

W tym wyścigu pojawiają się nie tylko przedstawiciele świata polityki, ale również autorytety społeczne zgłaszane przez środowiska poza parlamentem. Wyzwanie polega jednak na zgromadzeniu podpisów co najmniej dwudziestu jeden deputowanych, co stanowi bezwzględny warunek formalny do oficjalnego zgłoszenia pretendenta. Jak wiadomo, prezydent Alar Karis zrezygnował z ubiegania się o drugą kadencję, co otworzyło przestrzeń dla nowych propozycji.

Jedną z najbardziej popieranych postaci w dyskusji stał się kierujący fabryką fortepianów Estonia Klaverivabrik, pięćdziesięcioosiemioletni Indrek Laul. Jego nazwisko zostało zgłoszone przez grupę przedsiębiorców, twórców kultury i przedstawicieli świata nauki. Mężczyzna, który od lat stoi również na czele Amerykańskiej Izby Handlowej w Estonii, wyraził zgodę na ubieganie się o urząd, wskazując na swoje doświadczenie biznesowe, kulturalne i dyplomatyczne.

„Estonia znajduje się w okresie, w którym przyszłość zależy coraz bardziej od tego, czy zdołamy sformułować nasze wspólne interesy oraz połączyć wiedzę, kulturę i przedsiębiorczość do ich realizacji” – napisali autorzy listu poparcia. Sam zainteresowany podkreśla, że kluczem do sprawowania funkcji jest budowanie porozumienia ponad podziałami. „Prezydent powinien mieć wizję, koncepcję i umieć nazwać wyzwania naszych czasów, a także wiedzieć, jak zjednoczyć społeczeństwo i realizować te cele wspólnie, łącząc różne światopoglądy i różnych ludzi” – zaznaczył Indrek Laul.

Reakcje poszczególnych ugrupowań na pojawiające się propozycje ujawniają odmienne strategie polityczne. Partia Isamaa postanowiła przeprowadzić rozmowy ze wszystkimi chętnymi, w tym z Laulem oraz z proponowanym przez grupę działaczy rezerwowym generałem Riho Ühtegim. „Zarówno Riho Ühtegi wczoraj, jak i dzisiaj Laul mówili bardzo długo o swojej Estonii przyszłości i o tym, co ich zdaniem leży na sercu mieszkańcom oraz jakie szanse stoją przed naszym krajem” – oświadczył przewodniczący Isamaa, Urmas Reinsalu. Z kolei Partia Reform, Partia Socjaldemokratyczna oraz ugrupowanie Eesti 200 skłaniają się ku poparciu kanclerz sprawiedliwości Ülle Madise, mimo że ta przebywa na urlopie i nie zadeklarowała jeszcze jednoznacznie chęci startu.

Inne partie, jak EKRE, stawiają na własnych działaczy, popierając Marta Helme, podczas gdy Partia Centrum wciąż wstrzymuje się z decyzją. Otwarte podejście Isamaa do organizacji spotkań ze wszystkimi chętnymi wywołało krytykę ze strony socjaldemokratów. „Partie, które mają cel i konkretnego kandydata, dla którego działają, nie mogą urządzać takiego widowiska, że spotykają się ze wszystkimi, omawiają wszystko i ostatecznie obiecują wsparcie każdemu” – skomentował szef socjaldemokratów, Lauri Läänemets.

Samo poparcie ze strony środowisk obywatelskich nie gwarantuje jednak wejścia do oficjalnej rywalizacji, gdyż bez akceptacji ze strony artii parlamentarnych żadna osoba nie trafi pod głosowanie w izbie. Jeśli w parlamencie nie uda się wyłonić głowy państwa w trzech przewidzianych procedurą próbach, o wyborze zadecyduje specjalne zgromadzenie elektorów. Do momentu oficjalnej rejestracji na giełdzie nazwisk pojawiać się będą zapewne kolejne postaci ze świata dyplomacji i polityki zagranicznej, wśród których wymieniani są Jonatan Vseviov, Hannes Hanso, Maive Rute, Jüri Luik czy Mati Maasikas. Dla ugrupowań rządzących kluczowe pozostaje bezpieczne przeprowadzenie całego procesu, podczas gdy partie opozycyjne dążą do wydłużenia dyskusji, by wykorzystać ten czas do krytyki skuteczności szefa rządu.