Reakcje bialoruskiej opozycji na rozmowy Warszawy z Mińskiem

Plany administracji Donalda Trumpa dotyczące importu nawozów potasowych z Białorusi wywołały stanowczą reakcję białoruskiej opozycji. „Moje przesłanie jest takie: to nie czas na handlowanie z dyktatorami” – oświadczyła Swiatłana Cichanouska w trakcie nowojorskiego Zgromadzenia Ogólnego ONZ, kategorycznie sprzeciwiając się powrotowi do standardowych relacji biznesowych z reżimem.

Liderka opozycji odniosła się również do prowadzonych zakulisowo negocjacji, wyrażając wdzięczność dla specjalnego wysłannika prezydenta Stanów Zjednoczonych Johna Coale’a za jego wkład w uwolnienie 25 więźniów politycznych. Równocześnie przestrzegła państwa zachodnie przed łączeniem ustępstw humanitarnych z legitymizacją dyktatury. „Ważne, by nie dopuścić do tego, by ścieżka humanitarna przerodziła się w polityczną, by Łukaszenka nie został uznany za prezydenta Białorusi, bo naród go nie popiera” – podkreśliła Cichanouska. Dodała przy tym, że rządzący państwem człowiek to wyrzutek, który stosuje brutalne represje wobec własnego narodu i aktywnie wspiera Rosję w prowadzeniu działań zbrojnych na Ukrainie.

Środowisko sił demokratycznych patrzy na postępujące ustępstwa wobec Mińska przez pryzmat bezpieczeństwa całego regionu. Cichanouska zaapelowała o to, by społeczność międzynarodowa nie traciła z oczu spraw jej państwa przy jednoczesnym wspieraniu Kijowa. „Rozwiązując kryzys ukraiński, proszę uwzględnić również aspekt białoruski” – zaapelowała opozycjonistka. Wskazała jednoznacznie, że wyprzedawanie suwerenności na rzecz Rosji może wkrótce doprowadzić do całkowitej utraty niepodległości jej ojczyzny.

Poważne poruszenie w kręgach opozycyjnych wywołały także niedawne manewry dyplomatyczne, w tym pierwsze od lat spotkanie na szczeblu ministrów spraw zagranicznych Polski i Białorusi. Jak ujawnił doradca Cichanouskiej Dzianis Kuczyński, nowojorskie rozmowy Radosława Sikorskiego z Maksimem Ryżankouem odbyły się na bezpośrednią prośbę Mińska. Otoczenie liderki opozycji uważa sam fakt nawiązania kontaktu za duży kredyt zaufania i zaliczkę udzieloną reżimowi. „Faktycznie to test na to, czy reżim Łukaszenki ma jeszcze jakąkolwiek podmiotowość i samodzielność, w co bardzo wątpimy” – ocenił Kuczyński, dodając, że zmarnowanie tej szansy ostatecznie dowiedzie całkowitej uległości Mińska wobec Kremla.

Przedstawiciele opozycji niezmiennie kładą nacisk na konieczność utrzymania twardego kursu przez zachodnich sąsiadów, uzależniając jakąkolwiek odwilż od zaprzestania represji, zwolnienia więźniów i rezygnacji z prowokacji. Kwestia bezwzględnego trzymania się polityki opartej na wartościach była głównym tematem nowojorskich rozmów Cichanouskiej z prezydentem Polski Karolem Nawrockim. Ustalono podczas nich, że dalsze kroki dyplomatyczne muszą stanowić odpowiedź na realne działania reżimu, a nie jedynie na jego deklaracje.

Były więzień polityczny Andrzej Poczobut uznał niedawne ukończenie budowy nowego gmachu polskiej ambasady w Mińsku za dowód, że zachodni partnerzy nie stawiają krzyżyka na wolnej republice. „Budowa nowej ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Mińsku to ważny sygnał, że Warszawa nie przekreśla możliwości nawiązania w przyszłości normalnych relacji z Białorusią” – zaznaczył Poczobut. Podkreślił on fakt, że placówkę wzniosły wyłącznie polskie firmy z wykorzystaniem rodzimych materiałów, co diametralnie podnosi jej bezpieczeństwo. Opozycjonista z żalem jednak przyznał, że wobec postępującego wasalizowania kraju przez Moskwę, ocalenie niepodległości staje się z każdym dniem coraz trudniejszym wyzwaniem.