Duże wydatki na obronę w estońskim budżecie

Rząd Estonii przyjął projekt budżetu na 2027 rok oraz strategię finansową na lata 2027–2030. Łączna wartość budżetu wyniesie 21,3 mld euro, z czego dochody mają sięgnąć 19,4 mld, a wydatki 20,2 mld euro. Deficyt zaplanowano na poziomie 4 proc. PKB, czyli 1,9 mld euro. 

Premier Kristen Michal podkreślił, że aby ograniczyć deficyt, rząd pozostawił kolejne 250 mln euro. Jednocześnie zadłużenie państwa będzie szybko rosło: z 9 mld euro w 2024 roku do 11,5 mld obecnie i około 20 mld euro w 2030 roku. Według wiceprezesa Banku Estonii Marttiego Randveera dług może wówczas zbliżyć się do 40 procent PKB, a roczne koszty jego obsługi wzrosną z około 350 mln euro w 2027 roku do 650 mln euro w 2030 roku.

Największym priorytetem pozostaje obrona, na którą w przyszłym roku trafi 2,2 mld euro, czyli ponad 5 proc. PKB. Estonia przeznaczy 632 mln euro na amunicję oraz rozwój zdolności związanych z obroną powietrzną i przeciwrakietową, rażeniem celów na dużą głębokość, ogniem pośrednim i bronią przeciwpancerną. Na rozwój bezzałogowych statków powietrznych przewidziano 100 mln euro, a 40,6 mln euro na obronę powietrzną, rozpoznanie i zabezpieczenie baz. „Jeśli patrzymy wyłącznie przez pryzmat oceny zagrożeń, ważniejsze jest dla nas szybkie pozyskanie sprzętu niż to, żeby został wyprodukowany w Estonii” – powiedział minister obrony Martin Herem. Wzrosną także wydatki na bezpieczeństwo wewnętrzne, w tym 4 mln euro na granicę z Rosją i 7,3 mln euro na podwyżki wynagrodzeń.

W budżecie znalazły się również środki na edukację, gospodarkę i nowe technologie. Fundusz płac nauczycieli wzrośnie o 3,9 proc., a ich minimalne wynagrodzenie w 2027 roku wyniesie 2030 euro. Szkolnictwo wyższe otrzyma dodatkowe 13 mln euro na zwiększenie liczby miejsc na kierunkach potrzebnych gospodarce i sektorowi publicznemu. Ponad 30 mln euro przeznaczono na rozwój sztucznej inteligencji, 21 mln euro na cyberbezpieczeństwo, a 12,6 mln euro państwo zainwestuje w fundusz Smartcap. Kolejne 100 mln euro w latach 2027–2030 ma zostać przeznaczone na strategiczne inwestycje w estońskie firmy. Na przygotowanie warunków do wykorzystania energetyki jądrowej przeznaczono 2,5 mln euro.

W transporcie Estonia ograniczy tempo wydatków na Rail Baltica. Na projekt w 2027 roku zapisano 445 mln euro. „Nie używałbym określenia, że rezygnujemy z inwestycji. W rzeczywistości zmniejszamy tempo inwestowania, które w niektórych przypadkach było nieracjonalnie wysokie” – powiedział minister finansów Jürgen Ligi. Około 274 mln euro trafi na drogi krajowe. Państwo będzie też kontynuować wsparcie Ukrainy, a w styczniu w Tallinie odbędzie się konferencja poświęcona jej odbudowie, na którą zaplanowano 13,5 mln euro. Na transport publiczny przeznaczonych zostanie około 190 mln euro, a po 80 mln euro w latach 2027 i 2028 na remonty budynków mieszkalnych.

Znacząca część budżetu pozostanie przeznaczona na politykę społeczną. Budżet resortu polityki społecznej wyniesie około 8,2 mld euro, z czego około 2/3 pochłoną emerytury, świadczenia i usługi społeczne, a około 1/3 ochrona zdrowia. Emerytury mają wzrosnąć o 5,1 proc., do około 904 euro brutto w przypadku osoby z 44-letnim stażem. Samotni emeryci spełniający kryterium dochodowe otrzymają jednorazowo 200 euro. Jednocześnie relacja podatków do PKB ma spaść do 35,2 proc., wobec 35,5 proc. w 2026 roku.