Zmiany w programie nowego rządu Litwy w odniesieniu do Bialorusi

Przetasowania na litewskiej scenie politycznej doprowadziły do korekty dotychczasowego kursu dyplomatycznego Wilna, co odzwierciedla program nowego gabinetu Mindaugasa Sinkevičiusa. Nowy premier przedstawił już prezydentowi Gitanasowi Nausėdzie skład rządu, w którym stanowisko szefa dyplomacji ma utrzymać Kęstutis Budrys, pełniący tę funkcję od końca 2024 roku.

Gabinet Sinkevičiusa, sformowany przez socjaldemokratów po usunięciu z koalicji ugrupowania „Świt Niemna” i porozumieniu ze Związkiem Demokratów „W imię Litwy”, czeka teraz na zatwierdzenie programu przez Seimas. Tymczasem z doniesień medialnych wynika, iż Litwa odchodzi od bezwarunkowego dążenia do całkowitej izolacji białoruskiego reżimu.

To wyraźne złagodzenie stanowiska w porównaniu z programem ustępującego rządu Ingi Ruginienės, który zakładał zdecydowane działania na rzecz międzynarodowej izolacji zarówno Rosji, jak i Białorusi. W nowej deklaracji programowej w analogicznym zapisie pojawia się wyłącznie Moskwa, natomiast Mińsk został pominięty. Kwestię sankcjonowania Białorusi przeniesiono do innej części dokumentu i uzależniono od jej dalszego postępowania. Nowe władze zapowiadają wzmocnienie presji i izolacji sąsiada tylko wtedy, gdy ten nadal będzie wspierał rosyjską agresję bądź prowadził ataki hybrydowe wymierzone w Ukrainę i Unię Europejską.

Nowe podejście widać również w retoryce dotyczącej elektrowni atomowej w Ostrowcu. Poprzedni gabinet wprost określał działanie siłowni nieustannym zagrożeniem i domagał się utrzymania tematu w unijnej dyplomacji, dążąc do zamknięcia obiektu przed rozwiązaniem problemów z bezpieczeństwem. Rząd Sinkevičiusa zamierza jedynie podnosić tę kwestię na forach międzynarodowych, oczekując od Białorusi przestrzegania standardów ekologicznych i zobowiązań nuklearnych. Bez zmian pozostają natomiast plany wobec Pekinu – wzorem poprzedników nowy gabinet deklaruje chęć unormowania relacji dyplomatycznych z Chinami i przywrócenia ich do poziomu, jaki funkcjonuje w innych państwach Unii Europejskiej.