Zdjęcie: Telegram
26-03-2025 08:05
Wczoraj wieczorem, na lotnisku w Kiszyniowie zatrzymano baszkan Gagauzji, Ewgeniję Guțul. Informację tę potwierdziła rzecznik Krajowego Centrum Antykorupcyjnego (CNA), Angela Starinschi, nie podając jednak szczegółów dotyczących sprawy. Według doniesień, Guțul planowała opuścić Mołdawię i polecieć do Stambułu w celach służbowych, jednak została zatrzymana przez funkcjonariuszy.
Deputowana Marina Tauber poinformowała, że miała ona bilet powrotny do Mołdawii na 30 marca. Zatrzymanie nastąpiło w dniu, w którym prokuratorzy zakończyli przedstawianie dowodów oskarżenia w jej sprawie, dotyczącej domniemanego udziału w nielegalnym finansowaniu partii politycznej i kandydata wyborczego przez zorganizowaną grupę przestępczą. Śledztwo objęło 68 tomów akt, a w trakcie 54 rozpraw przesłuchano ponad 20 świadków i przeanalizowano liczne materiały dowodowe.
Oskarżona Guțul oraz była sekretarka zdelegalizowanej partii „Șor”, Svetlana Popan, nie przyznają się do winy. Proces przeciwko nim trafił do sądu pod koniec kwietnia 2024 roku. Sprawa powiązana jest z wyborami gubernatorskimi w Gagauzji w 2023 roku, które stały się przedmiotem dochodzenia w związku z zarzutami o fałszowanie dokumentów oraz nielegalne finansowanie kampanii.
Zatrzymanie Guțul wywołało reakcję Ilana Șora, zbiegłego polityka oskarżonego o przestępstwa finansowe. Na platformie społecznościowej nazwał on jej aresztowanie „bezprawiem i prześladowaniem” oraz wezwał społeczność międzynarodową do interwencji. Równocześnie w Mołdawii trwa poszukiwanie dwóch prorosyjskich deputowanych, Aleksandra Nesterovschiego i Iriny Lozovan. Pierwszy z nich zbiegł po otrzymaniu wyroku 12 lat więzienia, a druga, objęta zakazem podróży, miała usłyszeć wyrok 31 marca.
Aktualizacja, godz. 13:35
Jak można było przypuszczać, zatrzymanie baszkan spowodowało nerwową reakcję Moskwy. Dmitrij Pieskow, rzecznik prasowy Putina, ostro skrytykował zatrzymanie Eugenii Guțul, określając działania mołdawskich władz jako stosowanie "najbardziej brutalnego nacisku" na polityków, którzy cieszą się choćby minimalną popularnością i stanowią zagrożenie dla pozycji prezydent Mai Sandu. Pieskow dodał, że władze w Mołdawii wyraźnie wykraczają poza wszelkie demokratyczne normy i zasady, które powinny stanowić fundamenty systemu politycznego. Warto zauważyć, że podkreślił również, że Mołdawia w pewnym stopniu naśladuje styl rządów Rumunii, gdzie Centralna Komisja Wyborcza zablokowała udział w wyborach ultra-prawicowego polityka, Călina Georgea.
Zatrzymanie Guțul spotkało się także z protestami ze strony socjalistów (PSSR), których lider, Igor Dodon, oskarżył rząd w Kiszyniowie o nadużycia władzy i systematyczne niszczenie relacji z autonomią Gagauzji. Socjaliści uważają, że to zatrzymanie jest kolejnym przykładem "politycznych prześladowań" reżimu Mai Sandu, który, jak twierdzą, jest "zdesperowany" i boi się nadchodzących wyborów parlamentarnych. Również, ich zdaniem, Kiszyniów narusza konstytucyjne prawa autonomii, osłabiając jej instytucje i poddając je ogromnemu naciskowi. W obliczu tych wydarzeń, socjaliści wezwali do natychmiastowego zaprzestania politycznych represji i zniesienia presji na administrację Gagauzji.
Aktualizacja, godz. 09:20
Służba Graniczna oraz Prokuratura Generalna potwierdziły, że nałożono na Evghenię Guțul zakaz wyjazdu. Krajowe Centrum Antykorupcyjne (CNA) ujawniło, że zatrzymanie to jest związane ze śledztwem w sprawie nielegalnego finansowania jej kampanii wyborczej w 2023 roku. Dzień wcześniej przeszukano mieszkanie wiceburmistrza Orgiejowa, który odpowiadał za sprawy finansowe związane z kampanią Guțul. Funkcjonariusze CNA zatrzymali baszkan na 72 godziny. Według śledczych fałszowano dokumenty dotyczące darowizn osób fizycznych na rzecz jej kampanii. Na jej konto wpłynęło 370 tysięcy lejów z niedozwolonych źródeł, które przeznaczono na różne wydatki wyborcze. Dokumenty poświadczające pochodzenie środków miały zostać sfałszowane, a następnie przedstawione jako autentyczne instytucjom finansowym oraz Centralnej Komisji Wyborczej Gagauzji.
Tymczasem w Komracie przed budynkiem Komitetu Wykonawczego oraz Zgromadzenia Narodowego Gagauzji planowana jest akcja protestacyjna w jej obronie. Zgromadzenie Narodowe zamierza zwołać nadzwyczajne posiedzenie w tej sprawie. Prokuratura w najbliższym czasie ma przedstawić jej oficjalne zarzuty i może wnioskować o jej areszt.