Nowy harmonogram negocjacji Ukrainy i Mołdawii z UE

Unia Europejska przygotowuje się do uruchomienia kolejnego etapu negocjacji akcesyjnych z Ukrainą i Mołdawią. Komisja Europejska zamierza 16 czerwca przedstawić propozycję otwarcia pierwszego klastra rozmów dotyczących członkostwa obu państw we wspólnocie. Dokument ma zostać zaprezentowany podczas spotkania ministrów ds. europejskich w Brukseli w ramach Rady do Spraw Ogólnych, a ostateczna decyzja mogłaby zostać zatwierdzona przez przywódców państw UE dwa dni później podczas posiedzenia Rady Europejskiej.

Obecny harmonogram przewiduje otwarcie pierwszego pakietu negocjacyjnego jeszcze w czerwcu, natomiast kolejne klastry mogłyby zostać uruchomione w lipcu. Proces akcesyjny podzielony jest na sześć obszarów obejmujących poszczególne części prawa unijnego. Pierwszy z nich uznawany jest za najważniejszy, ponieważ dotyczy kwestii państwa prawa, funkcjonowania instytucji oraz zagadnień gospodarczych. To właśnie ten etap otwierany jest jako pierwszy, ale zamykany dopiero na końcu całego procesu. Każda decyzja dotycząca postępów negocjacji wymaga jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich.

Dotychczas rozmowy dotyczące Ukrainy były wielokrotnie spowalniane przez sprzeciw Budapesztu. Sytuacja zmieniła się po wyborach parlamentarnych na Węgrzech, które zakończyły 16-letnie rządy Orbána. Nowy premier Péter Magyar sygnalizuje bardziej otwarte podejście wobec rozmów akcesyjnych, choć nie zadeklarował pełnego poparcia dla członkostwa Ukrainy. W Brukseli oczekiwane są rozmowy dotyczące zarówno dalszego przebiegu negocjacji, jak i odblokowania - wcześniej wstrzymanych - funduszy unijnych.

Komisarz UE ds. rozszerzenia Marta Kos oceniła, że rozpoczęcie rozmów stanie się możliwe po zakończeniu politycznej transformacji na Węgrzech. Według niej mogłoby do tego dojść jeszcze podczas prezydencji Cypru w Radzie UE, trwającej do końca czerwca. Jednocześnie państwa członkowskie nadal dyskutują nad szczegółowymi warunkami przyszłego członkostwa Ukrainy i Mołdawii.

W debacie europejskiej pojawiły się również alternatywne koncepcje integracji Ukrainy ze wspólnotą. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz zasugerował możliwość przyznania Ukrainie statusu „członka stowarzyszonego” bez pełnego prawa głosu, jednak propozycja została odrzucona przez Kijów. Minister spraw zagranicznych Norwegii Espen Barth Eide sceptycznie odniósł się natomiast do pomysłu wykorzystania Europejskiego Obszaru Gospodarczego jako etapu pośredniego przed wejściem do UE. „To bardzo specyficzne rozwiązanie” – powiedział Eide, dodając, że taki model ma zarówno zalety, jak i poważne ograniczenia.