Zdjęcie: Wikipedia
09-07-2026 08:31
Poważne starzenie się floty wojennej wymusiło na litewskich władzach podjęcie natychmiastowych kroków w celu modernizacji sił morskich. Obecnie eksploatowane przez tamtejszą marynarkę okręty mają średnio od 32 do 48 lat, przez co pozyskiwanie do nich części zamiennych staje się coraz trudniejsze, a wysłużone systemy nie odpowiadają wymogom współczesnego pola walki.
Ponieważ projektowanie i budowa nowych jednostek to proces wieloletni, Wilno zdecydowało się dołączyć do realizowanego już programu sojuszniczego. Podczas szczytu NATO podpisano w tej sprawie porozumienie z Norwegią, które ma uchronić Litwę przed powstaniem luki operacyjnej na morzu po 2030 roku i zapewnić ciągłość realizowanych zadań obronnych.
Istotą norweskiej inicjatywy, w której weźmie udział Litwa, jest całkowite odejście od dotychczasowego zróżnicowania sprzętowego, polegającego na utrzymywaniu ponad dziesięciu odrębnych klas okrętów. Zamiast tego powstanie jedna, zunifikowana platforma modułowa. Taki uniwersalny kadłub będzie można błyskawicznie przystosować do aktualnych wyzwań poprzez montaż odpowiednich komponentów. W zależności od konfiguracji, ta sama jednostka będzie mogła odpowiadać za ochronę wybrzeża i obronę przeciwlotniczą z wykorzystaniem systemów NASAMS, zwalczanie wrogich dronów lub operowanie własnymi bezzałogowcami, a także służyć jako baza dla wywiadu i walki elektronicznej.
Konstrukcja pozwala również na realizację misji minowych i rozminowywania, osłonę podmorskiej infrastruktury krytycznej czy prowadzenie ataków rakietowych na okręty przeciwnika. Oslo zamierza wdrożyć u siebie do 28 takich uniwersalnych jednostek, natomiast litewskie zapotrzebowanie opiewa na cztery okręty wraz z powiązanymi systemami ochrony przed minami.
Dla Wilna kluczowym elementem kooperacji jest również impuls dla krajowej gospodarki, a podpisana umowa otwiera drogę do budowy zaplecza technologicznego. Szacuje się, że co najmniej 30 procent wartości całego przedsięwzięcia zostanie zrealizowane na Litwie, co pozwoli zaangażować rodzime stocznie, zakłady zbrojeniowe oraz przedsiębiorstwa dostarczające m.in. zaawansowane sensory, systemy łączności, okablowanie czy elementy wyposażenia wnętrz. Na obecnym etapie zawarte porozumienie ma charakter ramowy i nie rodzi bezpośrednich zobowiązań finansowych, a szczegółowe warunki zakupu, podziału prac przemysłowych oraz specyfikacja techniczna będą przedmiotem nadchodzących negocjacji.