Spór o pomoc unijną dla Ukrainy i rola MFW

Ukraińskie media podają, że nasz sąsiad poszukuje alternatywnych sposobów sfinansowania wynagrodzeń dla żołnierzy, aby nie korzystać z planowanego kredytu Unii Europejskiej. Według nieoficjalnych informacji pierwotnie zakładano, że część tych wydatków zostanie pokryta z unijnej pożyczki, jednak Komisja Europejska sprzeciwia się takiemu rozwiązaniu. Jak wskazują źródła, „UE kategorycznie przeciwna jest przeznaczaniu środków kredytowych na wypłaty wynagrodzeń – finansują one jedynie deficyt budżetowy”.

Przypomnijmy, że propozycja unijnego finansowania przewiduje łącznie 90 mld euro, z czego około 30 mld ma być przeznaczone na ogólne wsparcie budżetowe obejmujące m.in. pensje lekarzy, nauczycieli i urzędników, a 60 mld euro na inwestycje w przemysł obronny i zakupy uzbrojenia. Z kolei Międzynarodowy Fundusz Walutowy sprzeciwia się zwiększaniu ukraińskiego deficytu budżetowego, co wyklucza możliwość prostego zwiększenia wydatków państwa o szacowane 70–100 mld hrywien potrzebne na dodatkowe finansowanie. W tej sytuacji rozważany jest wariant, w którym część kontraktów wojskowych zostałaby sfinansowana przez partnerów zagranicznych, co pozwoliłoby uwolnić środki krajowe na wynagrodzenia dla wojska.

W procesie negocjacji z MFW pojawia się kwestia warunków dalszego finansowania, w tym obowiązku przyjęcia ustawy o opodatkowaniu przesyłek. Jej brak może zablokować wypłatę kolejnej transzy kredytu. Minister finansów Serhij Marczenko podkreślił, że pole do zmian jest ograniczone. „Nie mamy możliwości wycofania tego tematu ani ponownego uzgadniania warunków” - stwierdził minister. Zatrzymanie finansowania z MFW mogłoby jednocześnie wpłynąć na część unijnej pomocy, zwłaszcza na środki przeznaczone na potrzeby budżetowe.

Dodatkową kwestią sporną pozostają reformy podatkowe, w tym ewentualne objęcie VAT-em części przedsiębiorców, co ma znaczenie dla warunków unijnej pomocy makrofinansowej. Ukraina stara się modyfikować zapisy porozumień, jednak część propozycji jest traktowana jako warunki wstępne do kolejnych wypłat. Jednocześnie w Unii Europejskiej rozważane jest dalsze zaostrzenie mechanizmu kredytowego, tak aby część środków była uzależniona od wdrażania reform podatkowych, co dodatkowo komplikuje negocjacje budżetowe w Kijowie.