Reorganizacja dwóch polskich szkół na Litwie wzbudza zaniepokojenie

Jak informuje "Kurier Wileński", w litewskim rejonie trockim trwa spór wokół reorganizacji dwóch polskich placówek edukacyjnych – Szkoły Podstawowej im. Andrzeja Stelmachowskiego w Starych Trokach oraz Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu. Samorząd rejonu, kierowany przez mera Andriusa Šatevičiusa, postanowił przekształcić szkoły w filie, co wywołało sprzeciw lokalnej społeczności polskiej, która zarzuca władzom dyskryminację i ograniczanie polskiego szkolnictwa.

Šatevičius tłumaczy decyzję spadkiem liczby uczniów i wysokimi kosztami utrzymania placówek. W gimnazjum w Połukniu uczy się obecnie 103 uczniów, a roczne wydatki przekraczają 1,09 mln euro. Według mera reorganizacja pozwoliłaby zaoszczędzić około 160 tys. euro rocznie, które mogłyby zostać przeznaczone na poprawę warunków nauki i infrastruktury. Szkoły nie są likwidowane, a edukacja w języku polskim pozostaje zapewniona.

Litewskie Ministerstwo Oświaty, Nauki i Sportu nie rozważa przejęcia placówek, wskazując, że zarządzanie siecią szkolną należy do samorządu i opiera się na liczbie uczniów, a nie języku nauczania. Resort podkreśla, że przekształcenie w filię nie zmienia programu ani miejsca nauki, zmienia się jedynie administracja szkoły.

Polska społeczność oraz Stowarzyszenie Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna” uważają reorganizację za naruszenie umów międzynarodowych dotyczących mniejszości narodowych. Krytycy zwracają uwagę, że tylko szkoły polskojęzyczne poddano radykalnym zmianom, podczas gdy szkoły litewskie objęto minimalnymi modyfikacjami. W praktyce przekształcenie w filie może prowadzić do stopniowej likwidacji  placówek i ograniczenia możliwości edukacyjnych dzieci mniejszości polskiej.

Decyzja wywołała reakcje polityczne na poziomie krajowym i międzynarodowym. Eurodeputowany Waldemar Tomaszewski poruszył sprawę w Parlamencie Europejskim, a minister spraw zagranicznych Kęstutis Budrys zauważył, że reorganizacja negatywnie wpływa na stosunki litewsko-polskie. Społeczność domaga się jednolitych kryteriów reorganizacji i dialogu z władzami w celu zabezpieczenia edukacji w języku polskim.