Wiadomości

Rekordy białoruskich rafinerii i droższy tranzyt przez Rosję

Zdjęcie: Flickr

Rekordy białoruskich rafinerii i droższy tranzyt przez Rosję

Andrzej Widera

20-11-2026 08:52

Koleje Rosyjskie zarabiają około miliona dolarów dziennie na tranzycie białoruskich nawozów potasowych i produktów naftowych do własnych portów, podczas gdy Mińsk stał się kluczowym eksporterem benzyny ratującym rosyjski rynek paliwowy. Przekierowanie eksportu z zablokowanego kierunku litewskiego na trasy przez Rosję przynosi Moskwie od 327 do 383 milionów dolarów rocznie, lecz dla białoruskich przedsiębiorstw oznacza znacznie wyższe koszty transportu i przeładunku.

Z wyliczeń opozycyjnego Stowarzyszenia Kolejarzy Białorusi wynika, że w 2025 roku koncern Belaruskali wysłał do rosyjskich portów blisko 8,7 miliona ton nawozów, a eksporterzy paliw kolejne 2,6 miliona ton produktów naftowych. Transport z Soligorska do portu w Ust-Łudze kosztuje około 54 dolarów za tonę, z czego 33 dolary trafiają do Kolei Rosyjskich. Trasa ta jest dłuższa o ponad 260 kilometrów i o jedną trzecią droższa od niedostępnego od lutego 2022 roku szlaku przez litewską Kłajpedę, gdzie przewóz według obecnych taryf wyniósłby 36 dolarów za tonę.

Koszty rosyjskiego tranzytu dodatkowo rosną w 2026 roku z powodu coraz częstszego kierowania nawozów przez odległy port w Murmańsku, gdzie przewóz jednej tony sięga niemal 85 dolarów. Stowarzyszenie szacuje, że utrzymanie tempa dostaw z pierwszych czterech miesięcy bieżącego roku pozwoli Kolejom Rosyjskim zwiększyć roczne wpływy z samego transportu potasu do 285 milionów dolarów. W przypadku produktów naftowych przeładunek w rosyjskich portach jest nawet niemal trzykrotnie droższy niż na Litwie, choć zastosowanie specjalnych zniżek taryfowych przez rosyjskiego przewoźnika może w określonych warunkach obniżyć ostateczną cenę usługi.

Skalę powiązań transportowych potwierdził ambasador Rosji na Białorusi Borys Gryzłow, wskazując na łączne przewozy kolejowe między oboma krajami rzędu 50 do 55 milionów ton rocznie. Według dyplomaty przez Rosję przechodzi obecnie 12 milionów ton białoruskich nawozów oraz 4,2 miliona ton produktów naftowych, a przepustowość korytarza prowadzącego do portów nad Zatoką Fińską została zwiększona do 20 milionów ton. Dane te nie obejmują tranzytu do obwodu królewieckiego, szacowanego na 3,5 do 4,5 miliona ton towarów.

Co więcej, pogłębia się uzależnienie rosyjskiego rynku paliwowego od dostaw zza zachodniej granicy. Z analizy ekonomisty ośrodka BEROC Dzmitryja Kruka oraz eksperta iSANS Jauhiena Makarczuka wynika, że od stycznia do września 2026 roku Białoruś wysłała do Rosji ponad milion ton benzyny, z czego rekordowe 212 tysięcy ton przypadło na lipiec. Białoruski eksport stanowi około połowy całego rosyjskiego importu tego paliwa i pokrywa niemal jedną trzecią miesięcznego deficytu produkcyjnego szacowanego na 700 tysięcy ton.

Zwiększone zapotrzebowanie z Rosji stało się dla białoruskiej gospodarki silnym bodźcem rozwojowym. Latem 2026 roku tamtejsze rafinerie pracowały niemal na granicy swoich możliwości produkcyjnych, wykorzystując między innymi przerób surowca dostarczanego przez zamawiających, podczas gdy w poprzednich dwóch latach ich moce były wykorzystywane w około 60 procentach. Ożywienie w przemyśle paliwowym przełożyło się bezpośrednio na sytuację makroekonomiczną kraju, pozwalając białoruskiemu PKB odbić z niewielkiego spadku w pierwszym kwartale do wzrostu na poziomie około 3,2 procenta w drugim kwartale 2026 roku.

Jednocześnie Białoruś dynamicznie odbudowuje swoją pozycję na rynkach azjatyckich, zwiększając sprzedaż nawozów potasowych do Chin. Z najnowszych danych chińskich służb celnych wynika, że w ciągu dziesięciu miesięcy 2026 roku Państwo Środka sprowadziło stamtąd 3,26 miliona ton chlorku potasu, co oznacza wzrost o 80 procent w ujęciu rocznym. Wartość tych dostaw zwiększyła się ponad dwukrotnie, osiągając 1,13 miliarda dolarów. Dzięki temu Białoruś umocniła się na pozycji drugiego największego dostawcy potasu na chiński rynek, ustępując jedynie Rosji. Co istotne, po odjęciu wolumenu nawozów potasowych okazuje się, że sprzedaż pozostałych towarów białoruskich do Chin zmniejszyła się o 5,8 procenta, spadając do poziomu 723,15 miliona dolarów. 
 


Źródło
Wirtualna kawa za pomocą portalu suppi.pl:
Wspieraj nas na suppi.pl
Aby dostarczać Państwu rzetelne informacje zawsze staramy się je sprawdzać w kilku źródłach. Mimo to, w dzisiejszych trudnych czasach dla prawdziwych wiadomości, apelujemy, aby zawsze do każdej takiej informacji podchodzić krytycznie i z rozsądkiem, a takze sprawdzać na własną rękę. W razie zauważonych błędów prosimy o przysłanie informacji zwrotnych na adres email redakcji.