Łotwa: nowa propozycja sankcji na tranzyt zbóż z Rosji

Łotewskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych przedstawiło kolejną propozycję wprowadzenia zakazu tranzytu przez kraj zboża pochodzącego z Rosji i Białorusi. Tym razem restrykcje miałyby zostać wprowadzone na podstawie krajowego mechanizmu sankcyjnego, bez konieczności uzyskania zgody wszystkich państw Unii Europejskiej. Zakaz oznaczałby, że rosyjskie i białoruskie zboże nie mogłoby być przewożone przez Łotwę.

Projekt rozporządzenia przygotowano we współpracy z innymi resortami i przekazano premierowi Andrisowi Kulbergsowi. To kolejny z rozważanych sposobów zablokowania takich przewozów. Wcześniej, 13 października, MSZ przedstawiło rządowi 3 możliwe scenariusze, w tym wprowadzenie zakazu na szczeblu unijnym. Ponieważ nie udało się uzyskać wystarczającego poparcia państw członkowskich, resort opracował rozwiązanie krajowe.

Zastosowanie sankcji miałoby zapewnić nie tylko podstawę prawną do zakazania tranzytu, ale również możliwość kontrolowania przewozów, wykrywania naruszeń i karania podmiotów łamiących przepisy. MSZ wskazuje zarazem na możliwe konsekwencje gospodarcze i prawne, w tym spory dotyczące wcześniej zawartych umów, straty w branży transportowej i logistycznej oraz niższe wpływy do budżetu. Resort ocenia jednak, że takie ryzyko jest do przyjęcia. Do przygotowania przepisów rząd wezwał łotewski parlament, który przyjął stosowną uchwałę 24 września. Wcześniej Kulbergs zapowiadał również działania mające uniemożliwić zawieranie nowych umów na tranzyt rosyjskiego zboża przez Łotwę.

Dyskusja o zakazie trwa w czasie gwałtownego wzrostu przewozów, jak i protestów rolników. W pierwszych 10 miesiącach tego roku przez Łotwę przetransportowano z Rosji 1,115 mln ton zbóż, czyli 3,1 razy więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku, kiedy było to 357 645 ton. Z Białorusi przewieziono 185 756 ton, wobec zaledwie 60,8 tony rok wcześniej.