Mołdawia: nowe zarzuty wobec zbiegłego oligarchy

Po skazaniu Vladimira Plahotniuca, mołdawski wymiar sprawiedliwości zajął się sprawą innego zbiegłego oligarchy, Ilana Šora, wydając kolejny nakaz aresztowania na okres 30 dni. Decyzja sądu w Kiszyniowie wiąże się z nowym śledztwem dotyczącym nielegalnego finansowania partii Sojusz Liberałów i Demokratów dla Europy (ALDE).

Prokuratura antykorupcyjna skierowała już do rosyjskich władz, gdzie obecnie przebywa oskarżony Ilan Šor, wniosek o pomoc prawną w celu oficjalnego postawienia mu zarzutów. Šor, skazany wcześniej prawomocnie na 15 lat więzienia za oszustwa bankowe, tym razem ma odpowiadać za próbę potajemnego sterowania procesami politycznymi w Mołdawii pod przykrywką ugrupowania proeuropejskiego.

Mechanizm działania grupy, którą kierował Ilan Šor, został ujawniony dzięki operacji służb, w której kluczową rolę odegrała liderka ALDE, Arina Spătaru. Polityk, działając jako agentka pod przykryciem, współpracowała ze śledczymi od wiosny 2023 roku pod fałszywym nazwiskiem Victoria Bogatu. Według ustaleń prokuratury, Šor zamierzał przejąć kontrolę nad nastrojami społecznymi, budując partię o fasadowym profilu zachodnim. „Działając z bezpośrednim zamiarem, próbował finansować formację proeuropejską, by zachować wpływ na wydarzenia polityczne i socjalne w kraju” – wskazują śledczy, argumentując, że całe przedsięwzięcie było opłacane przez zorganizowaną grupę przestępczą.

W operację werbunku zamieszany był były deputowany Alexandr Nesterovschi, który zorganizował Spătaru wyjazd do Izraela na bezpośrednie spotkanie z oskarżonym. Po powrocie polityczka otrzymała od pośrednika – już pod ścisłym nadzorem służb – 50 tysięcy dolarów, 100 tysięcy lei oraz specjalny telefon służący do szyfrowanej komunikacji, jaką prowadził Ilan Šor. Łączna suma, jaką Šor miał przekazać na funkcjonowanie partii w celu uzyskania wpływu na wybory lokalne, sięgnęła blisko 453 tysięcy dolarów, co w przeliczeniu daje ponad 8 milionów mołdawskich lei.

W sprawę zamieszane były także inne osoby, które według instrukcji, jakie wydawał Šor, miały tworzyć lub przejmować struktury partyjne, za co część z nich usłyszała już wyroki w zawieszeniu. Obecne działania prokuratury i nowy nakaz aresztowania mają na celu nie tylko rozliczenie nadużyć, ale przede wszystkim ukrócenie hybrydowych metod wpływania na demokratyczne procesy w Mołdawii.