Łotwa nie udźwignie projektu Rail Baltica bez funduszy UE

Rzeczywista skala wydatków niezbędnych do ukończenia łotewskiego odcinka linii kolejowej Rail Baltica ma wyjść na jaw we wrześniu tego roku. Jak przyznał łotewski minister transportu Rihards Kozlovskis, resort wstrzymuje się od podawania konkretnych szacunków, ponieważ koszty inwestycji zmieniały się dotychczas w zawrotnym tempie.

Po przeprowadzeniu przetargów okazało się, że dawne założenia całkowicie rozminęły się z realiami rynkowymi, przez co dopasowanie trwających prac technicznych do wcześniej podpisanych umów stało się ogromnym wyzwaniem. Sytuację finansową przedsięwzięcia komplikuje fakt, że przyznane do tej pory środki są kroplą w morzu potrzeb, a kasy państwowej nie stać na pokrycie tak gigantycznych braków.

„Nie widzę możliwości finansowania tego projektu z budżetu, dlatego musimy liczyć na fundusze europejskie. Kwestia ta jest omawiana z Komisją Europejską. Jeśli we wrześniu będziemy wiedzieć, ile to będzie kosztować, będziemy mogli liczyć na unijne wsparcie. To są warunki, w jakich możemy iść naprzód” – wyjaśnił Kozlovskis. Szef resortu podkreślił, że choć w kolejnym okresie budżetowym Unii Europejskiej rywalizacja o pieniądze będzie ogromna, Łotwa nie może po prostu zrezygnować z inwestycji. Aby ograniczyć wydatki, władze analizują propozycję premiera Andrisa Kulbergsa, by w miarę możliwości wykorzystać istniejące już połączenia kolejowe. Najdroższym etapem prac jest bowiem przygotowanie terenu pod ułożenie zupełnie nowych torów, a unijne dotacje nie pokryją wszystkich pierwotnych założeń.

Obecne prognozy pokazują ogromny wzrost szacowanych kosztów tego strategicznego projektu. Według najnowszych wyliczeń budowa tylko pierwszego etapu linii Rail Baltica w państwach bałtyckich pochłonie nawet 14,3 mld euro, z czego na samą Łotwę przypada od 5,5 mld do – po uwzględnieniu indeksacji – aż 6 mld euro. Pełen koszt całego projektu ocenia się obecnie na astronomiczną kwotę 23,8 mld euro. O tym, jak dramatycznie niedoszacowano tej inwestycji, najlepiej świadczą dane z analizy przeprowadzonej w 2017 roku. Wówczas realizację całej trasy wyceniano na zaledwie 5,8 mld euro, czyli mniej, niż obecnie ma kosztować wyłącznie łotewski odcinek pierwszej fazy projektu.