Litewski rząd proponuje nowe przepisy przeciwko sabotażowi i wrogiej działalności

Litewski rząd zatwierdził  projekt zmian w prawie karnym, które mają znacząco rozszerzyć odpowiedzialność za działania godzące w bezpieczeństwo państwa. Nowe przepisy przewidują karanie udziału obywateli w zagranicznych konfliktach zbrojnych po stronie państw prowadzących działania sprzeczne z suwerennością i integralnością innych krajów lub naruszających międzynarodowe zobowiązania Litwy. Projekt ma trafić pod obrady parlamentu podczas sesji wiosennej .

Proponowane regulacje obejmują także zakaz angażowania się w działalność obcych służb wywiadowczych i instytucji bezpieczeństwa oraz wykonywania ich poleceń wymierzonych przeciwko Litwie. Odpowiedzialność karna groziłaby również za sabotaż polegający na niszczeniu lub uszkadzaniu infrastruktury strategicznej oraz zakłócaniu funkcjonowania przedsiębiorstw kluczowych dla bezpieczeństwa narodowego. Czyny te mają zostać zakwalifikowane jako przestępstwa ciężkie, za które przewidziano wyłącznie karę pozbawienia wolności. Sankcje miałyby objąć także podmioty prawne czerpiące zyski z rekrutowania osób do udziału w konfliktach zbrojnych lub z nielegalnej współpracy z zagranicznymi strukturami.

Premier Inga Ruginienė podkreśliła, że inicjatywa jest odpowiedzią na „zmienioną sytuację bezpieczeństwa w regionie i rosnące zagrożenia hybrydowe”. Jak zaznaczyła, konieczne jest zapewnienie, by system prawny był „jasny, wystarczający i nie pozostawiał luk dla tych, którzy działają przeciwko interesom Litwy”. Minister sprawiedliwości Rita Tamašunienė wskazała, że impulsem do przygotowania zmian były m.in. działania przypisywane Białorusi, takie jak zakłócanie pracy lotnisk przy użyciu balonów oraz uszkodzenia infrastruktury na Morzu Bałtyckim. „Warto wspomnieć o zniszczeniu infrastruktury na Morzu Bałtyckim, kiedy nie mieliśmy odpowiedniego instrumentu prawnego” – mówiła, dodając, że obecne przepisy nie oddają w pełni zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa.

Nowelizacja ma wyposażyć służby wywiadowcze i organy prowadzące czynności operacyjne w szersze uprawnienia do prowadzenia działań w sprawach o sabotaż. Według minister sprawiedliwości wprowadzenie jednoznacznych regulacji pozwoli sądom stosować kary od dwóch do dziesięciu lat więzienia, co – jak oceniła – będzie „środkiem silnie odstraszającym” zarówno wobec obywateli Litwy, jak i cudzoziemców posiadających prawo pobytu w kraju.

W ostatnich latach na Litwie odnotowano szereg incydentów polegających na niszczeniu miejsc pamięci, mienia przeznaczonego na wsparcie wojskowe Ukrainy czy innych obiektów. Sprawcy są zatrzymywani i stawiani przed sądem, natomiast organizatorzy którzy są powiązani z rosyjskimi służbami wywiadowczymi, pozostają poza zasięgiem litewskiej jurysdykcji. Policja prowadzi obecnie dochodzenia m.in. w sprawie zniszczenia pomnika Vincasa Kudirki oraz pomalowania elewacji budynku w Wilnie, do której doszło dwa dni temu. Służby podkreślają, że trwają intensywne działania zmierzające do ustalenia sprawców, a wywiad wojskowy ostrzega przed nasilonymi próbami werbunku mieszkańców przez wrogie państwa za pośrednictwem mediów społecznościowych, w tym poprzez zlecanie aktów wandalizmu za wynagrodzeniem.