Dyplomatyczne echa sporów polsko-ukraińskich

Pomimo narastających napięć wokół kwestii historycznych Ukraina nie zamierza wstrzymywać współpracy z Polską w zakresie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych. Rzecznik ukraińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Heorhij Tychyj podkreślił, że proces ten jest kontynuowany, a obecnie kolejne działania prowadzone są w Hucie Pieniackiej. Jak podkreślił, w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy oba państwa wykonały ogromną pracę, by osiągnąć porozumienie w sprawach należących do najbardziej wrażliwych elementów wspólnej historii.

Według przedstawiciela ukraińskiej dyplomacji Kijów pozostaje gotowy do wydawania kolejnych zgód na prowadzenie takich prac. „Po stronie ukraińskiej istnieje gotowość do dalszego wydawania pozwoleń i kontynuowania tej pracy” – podkreślił Tychyj. Dodał, że kwestie historyczne powinny być rozstrzygane przez historyków pracujących z dokumentami i materiałami archiwalnymi, a nie stawać się narzędziem bieżących sporów politycznych.

Rzecznik MSZ zwrócił również uwagę, że zaostrzenie publicznej debaty między Warszawą a Kijowem jest korzystne przede wszystkim dla Rosji. Zaapelował do obu stron o skupienie się na tym, co je łączy, oraz na wspólnej walce z przeciwnikiem, który stanowi zagrożenie zarówno dla Ukrainy, jak i Polski. Jednocześnie zapewnił, że przygotowania do międzynarodowej konferencji poświęconej odbudowie Ukrainy, zaplanowanej na 25 i 26 czerwca w Gdańsku, przebiegają zgodnie z harmonogramem.

Ukraińskie MSZ odniosło się także do spekulacji dotyczących zmiany trasy podróży prezydenta Wołodymyra Zełenskiego do Wielkiej Brytanii. W mediach pojawiły się sugestie, że rezygnacja z korzystania z lotniska w Rzeszowie mogła mieć związek z pogorszeniem relacji polsko-ukraińskich. Tychyj stanowczo odrzucił takie interpretacje. „Nie należy się w tym doszukiwać elementu politycznego” – stwierdził, podkreślając, że kwestie logistyczne pozostają wyłącznie w gestii służb odpowiedzialnych za organizację wizyt prezydenta.

Kolejnym echem napięć okazała się sprawa planowanego przekazania autobusów z Kielc do Winnicy. Mer ukraińskiego miasta Serhij Morhunow potwierdził, że samorząd wycofał wniosek o ich otrzymanie. Jak wyjaśnił, decyzja została podjęta po to, by pomoc humanitarna nie stała się elementem politycznych sporów i nie zaszkodziła wieloletniej współpracy między partnerskimi miastami. Morhunow podkreślił wdzięczność wobec polskich miast, samorządów, organizacji i mieszkańców za wsparcie udzielane Ukrainie od początku pełnoskalowej wojny.

Według władz Winnicy obecny okres jest szczególnie trudny ze względu na wojnę, zagrożenia bezpieczeństwa i próby podważania zaufania między partnerami. Mer zaznaczył, że w takich warunkach kluczowe znaczenie mają jedność, wzajemny szacunek i odporność na rosyjskie manipulacje. Jego zdaniem kwestie historyczne powinny pozostawać przedmiotem dyskusji ekspertów, podczas gdy rolą samorządów jest rozwijanie współpracy między mieszkańcami i wspieranie wspólnych inicjatyw.

Sprawa autobusów wywołała dyskusję po tym, jak część radnych w Kielcach oraz przewodniczący rady miasta sprzeciwili się przekazaniu Ukrainie 15 wycofanych z eksploatacji pojazdów. W ostatnim czasie pojawiły się również inicjatywy zmierzające do ograniczenia współpracy niektórych polskich miast z ukraińskimi partnerami.

Jednocześnie przedstawiciele Polski podkreślają, że obecne spory nie zmieniają stanowiska Warszawy wobec europejskich aspiracji Ukrainy. Tymczasowy chargé d’affaires Polski na Ukrainie Piotr Łukasiewicz zapewnił, że Polska bezwarunkowo wspiera integrację Ukrainy z Unią Europejską i nie stawia w tej kwestii żadnych zastrzeżeń. „Jeśli dostosujecie swój kraj, swoją działalność i zasady, które były podstawą naszego sukcesu, macie wielką szansę. Pomimo wszystkich różnic, jakie mamy teraz, musicie osiągnąć własny sukces we współpracy z innymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej, przede wszystkim z Polską” – podkreślił chargé d'affaires.

Dyplomata zaznaczył, że choć oba kraje mierzą się dziś z różnymi wyzwaniami i rozbieżnościami, Ukraina ma szansę osiągnąć sukces na drodze do członkostwa we wspólnocie, szczególnie we współpracy z Polską i pozostałymi państwami UE.