Dalekowschodnie wizyty szefa litewskiej dyplomacji

Litewska dyplomacja sukcesywnie rozwija stosunki z państwami Azji Południowo-Wschodniej, upatrując w tym regionie szans na rozwój gospodarczy oraz wzmocnienie globalnego bezpieczeństwa. Minister spraw zagranicznych Kęstutis Budrys wziął udział w jubileuszowym, 25 spotkaniu szefów dyplomacji UE i ASEAN w Brunei.

Wydarzenie to stało się platformą do serii dwustronnych rozmów z przedstawicielami Singapuru, Indonezji, Wietnamu i Malezji, a jego termin zbiegł się z 25-leciem nawiązania relacji dyplomatycznych z samym Brunei. Litwa zamierza w tym roku formalnie przystąpić do Traktatu o przyjaźni i współpracy w Azji Południowo-Wschodniej (TAC - kluczowy dokument ASEAN), co ma przypieczętować jej obecność w tym strategicznym regionie.

Kluczowym elementem litewskiej ofensywy jest oferta eksportu technologii i doświadczeń w zakresie transformacji cyfrowej. W Laosie litewskie firmy z sukcesem wdrożyły już systemy e-administracji, w tym elektroniczny rejestr działalności gospodarczej. Podczas wizyty w Kambodży minister Budrys zaproponował tamtejszym władzom sprawdzone rozwiązania typu GovTech oraz wsparcie w budowie odpornych systemów cyberbezpieczeństwa. Litwa chce pozycjonować się jako ekspert, który pomaga krajom regionu uniezależnić się od zewnętrznych podatności poprzez cyfryzację usług publicznych i wdrażanie nowoczesnych narzędzi cyfrowych.

Drugim filarem współpracy jest bezpieczeństwo energetyczne i rozwój zielonej energii. Litwa, odwołując się do własnej drogi od całkowitej zależności surowcowej do pełnej suwerenności, deklaruje wsparcie dla inicjatywy ASEAN Power Grid. Wilno jest gotowe dzielić się wiedzą o integracji systemów energetycznych i odnawialnych źródłach energii, oferując m.in. udział w programach stypendialnych o wartości 8 mln euro. Wspólne interesy w tym sektorze były tematem rozmów zarówno w Kambodży, jak i w Brunei, gdzie podkreślano, że stabilność energetyczna jest fundamentem suwerenności każdego państwa.

Polityczne znaczenie wizyt koncentrował się na obronie ładu międzynarodowego opartego na prawie, co nabiera szczególnego znaczenia w kontekście agresji Rosji na Ukrainę. Budrys wysoko ocenił postawę Kambodży, która nie tylko potępiła inwazję w ONZ, ale też aktywnie pomaga w rozminowywaniu ukraińskich terytoriów. Litewski minister argumentował w rozmowach z partnerami z Azji, że współczesne zagrożenia, takie jak blokady szlaków handlowych, mają charakter globalny i uderzają we wszystkich. W Wilnie upatruje się w krajach ASEAN „podobnie myślących partnerów”, z którymi warto budować koalicję na rzecz odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji oraz przestrzegania zasad suwerenności.