Zdjęcie: Pixabay
02-04-2025 13:00
Opozycyjna litewska partia konserwatywna Litewscy Chrześcijańscy Demokraci (TS-LKD) proponuje reformę edukacyjną, mającą na celu wzmocnienie nauczania języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych oraz objęcie imigrantów wyłącznie edukacją w języku państwowym. Zmiany miałyby największy wpływ na rosyjskojęzyczne placówki edukacyjne.
Przewodniczący partii, Laurynas Kasčiūnas, podkreśla, że konieczne jest usprawnienie integracji językowej i kulturowej uczniów należących do mniejszości narodowych. Według niego ponad 20% uczniów tych szkół nie zdaje egzaminu z języka litewskiego, co ogranicza ich przyszłe możliwości w kraju. „To kompleksowy pakiet rozwiązań, na które brakowało dotąd politycznej determinacji” – stwierdził Kasčiūnas.
Propozycja zakłada, że w przedszkolach nauczanie będzie prowadzone po litewsku, z możliwością nauki języka ojczystego i literatury mniejszości narodowych. W szkołach podstawowych i średnich natomiast przedmioty społeczne, takie jak historia, geografia czy ekonomia, miałyby być wykładane w języku litewskim, co stanowiłoby około 50% całkowitej treści nauczania. Wyjątkiem od tej reguły miałyby być szkoły polskojęzyczne, chronione umowami międzynarodowymi.
Ministerstwo Edukacji miałoby nadzorować, czy szkoły przestrzegają nowych zasad. „Dziś nauczyciele często omijają przepisy, prowadząc lekcje w języku mniejszości” – zauważył Kasčiūnas, wskazując na potrzebę ściślejszej kontroli. Dodatkowo reforma dotyczyłaby dzieci imigrantów, które mogłyby uczyć się jedynie w szkołach litewskojęzycznych. Przewidziano jednak roczny okres przygotowawczy, podczas którego uczniowie mieliby intensywny kurs języka litewskiego przed rozpoczęciem regularnej nauki.
Plan zakłada również ułatwienie tworzenia klas z litewskim językiem nauczania w szkołach mniejszości narodowych. Regulacja miałaby określić minimalną liczbę chętnych uczniów do utworzenia takiej klasy, co mogłoby rozwiązać problem braku miejsc dla dzieci chcących uczyć się po litewsku.
Według danych Ministerstwa Edukacji, obecnie na Litwie działa 25 szkół rosyjskojęzycznych oraz 18 placówek z nauczaniem w kilku językach, w tym litewskim, rosyjskim i polskim. W szkołach z dominującym językiem rosyjskim uczy się około 12,8 tys. uczniów spośród ponad 300 tys. dzieci w systemie edukacyjnym. Projekt zmian zostanie zarejestrowany w parlamencie i, jeśli zostanie przyjęty, wejdzie w życie 1 września 2025 roku.