Zdjęcie: Wikipedia
13-03-2026 08:52
Jak nas poinformowała red. Aleksandra Fedorska, niemieckie media podały, że Łotwa zdecydowała się na zakup 18 kołowych samobieżnych haubic Archer produkowanych przez koncern BAE Systems, wzmacniając jednocześnie współpracę wojskową ze Szwecją. Decyzja jest częścią programu rozbudowy zdolności artyleryjskich, które władze w Rydze uznały za jeden z kluczowych elementów modernizacji sił zbrojnych. Oba państwa planują również wspólne szkolenia oraz utworzenie wspólnej jednostki artyleryjskiej wykorzystującej ten system. Podstawą współpracy jest podpisana w czerwcu ubiegłego roku deklaracja między rządami.
Szwedzkie siły zbrojne zamierzają jeszcze w tym roku przerzucić własne haubice Archer na Łotwę, gdzie będą one wykorzystywane podczas wspólnych ćwiczeń i szkolenia żołnierzy. Wartość kontraktu nie została dotąd ujawniona. Zakup wpisuje się jednak w rekordowy budżet obronny państwa bałtyckiego wynoszący 2,16 miliarda euro, co odpowiada 4,91 procent produktu krajowego brutto. Już w 2025 roku Łotwa znajdowała się w czołówce NATO pod względem udziału wydatków wojskowych w PKB, zajmując trzecie miejsce za Polską i Litwą. W tegorocznym budżecie 159 milionów euro przeznaczono na rozwój zdolności prowadzenia ognia pośredniego.
System Archer powstał w Szwecji w połowie lat 90. w zakładach Bofors, które obecnie należą do BAE Systems. Uzbrojenie stanowi armata kalibru 155 mm o długości lufy 51 kalibrów współpracująca z automatycznym mechanizmem ładowania. Magazyn mieści 21 pocisków oraz 126 modułowych ładunków miotających zgodnych ze standardami NATO, a jego wymiana przy użyciu pojazdu amunicyjnego zajmuje około dziesięciu minut. Standardowa amunicja pozwala razić cele oddalone o około 30 kilometrów, natomiast pocisk BONUS zwiększa zasięg do około 35 kilometrów, a precyzyjna amunicja M982 Excalibur umożliwia prowadzenie ognia nawet na dystansie 50 kilometrów.
Załoga liczy zwykle od trzech do czterech osób i pracuje w opancerzonej kabinie chroniącej przed ostrzałem z broni kalibru 7,62 mm NATO, odłamkami artyleryjskimi oraz minami przeciwpancernymi zawierającymi sześć kilogramów materiału wybuchowego. Ważący około 34 tony pojazd napędza silnik wysokoprężny Volvo o mocy 343 koni mechanicznych, który pozwala osiągnąć prędkość do 70 kilometrów na godzinę i zasięg około 650 kilometrów. Szwecja wprowadziła Archer do służby w 2016 roku i zamówiła 48 egzemplarzy, z których 26 przekazano Ukrainie, a nowsza wersja systemu na podwoziu 8×8 Rheinmetall HX2 ma trafić zarówno do szwedzkich sił zbrojnych, jak i na Łotwę.