Łotwa gromadzi zapasy leków

W trakcie konferencji w Rzeżycy, przy granicy Łotwy z Rosją i Białorusią, eksperci omówili plany zabezpieczenia dostaw leków oraz opieki medycznej na wypadek wojny lub paraliżu infrastruktury. Odpowiedzią na rosnące zagrożenia ma być łotewski program budowy strategicznych rezerw medycznych, na który z budżetu resortu obrony trafi 9 mln euro. Pieniądze te zostaną zainwestowane w latach 2026–2028 w transzach po 3 mln euro rocznie.

Wzorem dla Bałtów są doświadczenia z walk na Ukrainie, gdzie kluczowym problemem okazała się dystrybucja leków w warunkach braku prądu czy łączności. „Jeżeli zapasy leków są zgromadzone w kilku dużych magazynach, zniszczenie jednego takiego centrum może sparaliżować dostawy w całym kraju” – wskazał Andrij Metelski, przedstawiciel ukraińskiego przedsiębiorstwa farmaceutycznego. 

Równie istotna staje się zdolność służb medycznych do długotrwałego funkcjonowania w realiach stale zmniejszających się zasobów. „Mówimy o tym, że zmienia się oblicze wojny, ale zmienia się też charakter kryzysów. O ile wcześniej skupialiśmy się na gotowości służb od pierwszej minuty po odebraniu sygnału, o tyle obecne dyskusje dotyczą naszych działań po 5 dniach czy po miesiącu. Zapasów zawsze będzie za mało – zarówno pod względem finansowym, materiałowym, jak i ludzkim” – podkreśliła Liene Cipule, szefowa Pogotowia Ratunkowego.

Krajowe zapasy mają objąć kluczowe preparaty stosowane m.in. w onkologii, kardiologii oraz przy leczeniu cukrzycy, a pierwsze umowy z hurtowniami i Państwową Służbą Zdrowia zaplanowano do końca roku. Choć łotewskie szpitale dysponują już rezerwami na 3 miesiące, sytuacja na rynku detalicznym wciąż wymaga pilnych interwencji. „W pewnym stopniu zbliżamy się do systemu wprowadzonego i funkcjonującego już u Estończyków. Ministerstwo nakazało szpitalom utrzymywanie 3-miesięcznych zapasów, ale w przypadku leków dostępnych w aptekach starczyłyby one obecnie najwyżej na 2 tygodnie” – zauważył Janis Libkens, członek zarządu Łotewskiego Stowarzyszenia Dostawców Leków.

Przykładem pozostaje Estonia, która utworzyła już miesięczne rezerwy obejmujące około 200 kluczowych medykamentów, w tym preparaty weterynaryjne zabezpieczające produkcję żywności. Tamtejsze władze skupiają się na zabezpieczeniu całego systemu dystrybucji, by leki trafiły do potrzebujących niezależnie od okoliczności. „Nie tylko tworzymy rezerwy leków, ale również dbamy o to, aby ludzie mogli otrzymać te medykamenty w aptekach. Dlatego analizujemy cały łańcuch dostaw i szukamy sposobów na zapewnienie jego funkcjonowania w warunkach różnych kryzysów” – zaznaczył Ando Lepimann, szef Estońskiej Agencji Rezerw Państwowych.