Łotewskie wojsko z prawem do zajmowania prywatnych nieruchomości

Łotewski rząd poparł nowelizację ustawy o bezpieczeństwie narodowym, która przyznaje siłom zbrojnym prawo do tymczasowego przejmowania gruntów w przypadku zagrożenia militarnego. Przepisy, które trafiły do prac w Saeimie, stanowią odpowiedź na naruszenia przestrzeni powietrznej przez obce drony oraz inne incydenty.

Zmiana dotychczasowej procedury, wymagającej czasochłonnych uzgodnień z właścicielami, ma umożliwić natychmiastowe rozmieszczanie kluczowego sprzętu obronnego bez konieczności wprowadzania stanu wojennego czy nadzwyczajnego.

Proponowany mechanizm znajdzie zastosowanie w sytuacjach nielegalnego wtargnięcia obcych samolotów, dronów, okrętów, jednostek wojskowych lub innych wrogich działań. W takich okolicznościach dowódca sił zbrojnych lub upoważniony oficer będzie mógł ustnie lub pisemnie poinformować właściciela o przejęciu terenu na okres do 14 dni, z możliwością przedłużenia tego terminu o kolejne dwa tygodnie przez rząd. Wskazany obszar posłuży do ustawienia systemów przeciwlotniczych, radarów, środków łączności czy stacjonowania pododdziałów. „Biorąc pod uwagę obecną sytuację geopolityczną oraz niedawne incydenty z dronami w łotewskiej przestrzeni powietrznej, konieczne jest wprowadzenie mechanizmu pozwalającego na szybkie rozmieszczenie systemów obrony przeciwlotniczej w dowolnym miejscu na Łotwie” – oświadczył minister obrony Raivis Melnis.

Nowe przepisy nie oznaczają wywłaszczenia ani stałej obecności wojska, a sam właściciel nie traci praw do ziemi, choć nie ma możliwości odmowy jej udostępnienia w obliczu decyzji obronnej. Na przejętym terenie obowiązują zasady obowiązujące dla obiektów wojskowych, w tym zakaz fotografowania, filmowania oraz ograniczenia w poruszaniu się, jeśli mogłoby to zakłócić wykonywanie zadań. Choć regulacje obejmują cały kraj, największe prawdopodobieństwo ich zastosowania występuje na obszarach przy granicy wschodniej. Przepisy nie przewidują opłat za samo udostępnienie gruntu, jednak państwo gwarantuje pełne odszkodowanie za wszelkie szkody materialne, takie jak zniszczenie dróg, upraw czy infrastruktury, których tryb szacowania i wypłaty określi osobnym rozporządzeniem rząd.