Litwa: rozmowy z USA o białoruskich nawozach

Litewski minister spraw zagranicznych Kęstutis Budrys potwierdził, że Wilno prowadzi rozmowy z administracją USA dotyczące tranzytu białoruskich nawozów potasowych. Dyskusja pojawiła się po doniesieniach medialnych, według których Departament Stanu zwrócił się do Litwy, Polski i Ukrainy o złagodzenie ograniczeń i umożliwienie przewozu białoruskiego potażu przez ich terytoria. Sprawa wiąże się z decyzją administracji Donalda Trumpa o zniesieniu amerykańskich sankcji wobec przedsiębiorstwa Belaruskali po uwolnieniu przez Mińsk części więźniów politycznych.

Budrys podkreślił jednak, że Litwa nie zamierza jednostronnie zmieniać swojego stanowiska, ponieważ sankcje wobec białoruskich nawozów obowiązują na poziomie całej Unii Europejskiej do końca lutego 2027 roku. „Nie ma obecnie żadnych sposobów, środków ani powodów, by cokolwiek zmieniać na poziomie Unii Europejskiej” – powiedział minister. Zaznaczył przy tym, że stanowisko Wilna jest zgodne z polityką całej wspólnoty, a nie wyłącznie decyzją władz litewskich.

Szef litewskiej dyplomacji odmówił potwierdzenia informacji o otrzymaniu oficjalnego pisma od strony amerykańskiej, podkreślając jedynie, że kontakty z instytucjami USA odbywają się różnymi kanałami. Odnosząc się do sugestii dotyczących możliwych wyjątków od sankcji, stwierdził, że rosyjskie i białoruskie podmioty już wcześniej próbowały wykorzystywać rozmaite mechanizmy obchodzenia restrykcji. „Sankcje dotyczą wszystkich nawozów produkowanych na Białorusi, również tych transportowanych przez terytorium Unii Europejskiej. Na tym historia się kończy” – podkreślił Budrys.

Minister odrzucił również spekulacje o możliwym związku między sprawą tranzytu nawozów a obecnością wojsk amerykańskich na Litwie. Według niego decyzje dotyczące sankcji zapadają wyłącznie na poziomie całej Unii Europejskiej i wymagają zgody wszystkich państw członkowskich. Budrys zaznaczył jednocześnie, że podczas ostatnich rozmów z sekretarzem generalnym NATO, dowództwem Sojuszu i sekretarzem stanu USA Marco Rubio podkreślał znaczenie obecności wojsk amerykańskich w regionie w kontekście rosnących napięć bezpieczeństwa w Europie.