Litwa: każdy mieszkaniec ma wiedzieć, gdzie się schronić

Nie tylko na Łotwie trwają prace nad wzmocnieniem ochrony ludności, spowodowane ostatnimi incydentami z dronami. Litewscy socjaldemokraci proponują wprowadzenie obowiązku indywidualnego informowania mieszkańców o najbliższych schronach przypisanych do miejsca zamieszkania. Zgodnie z propozycją zmian w ustawie o zarządzaniu kryzysowym i ochronie ludności, mieszkańcy mieliby z wyprzedzeniem otrzymywać informacje o schronach przypisanych do ich miejsca zamieszkania na wypadek alarmu lotniczego lub wojny.

W sytuacjach, gdy przypisanie konkretnego schronu byłoby niemożliwe albo dana osoba przebywałaby poza miejscem zameldowania, przewidziano obowiązek wskazania alternatywnych, publicznie dostępnych miejsc ochrony lub innych sposobów zabezpieczenia się przed zagrożeniem. Autorzy projektu argumentują, że obecne rozwiązania są niewystarczające, mimo funkcjonowania specjalnych portali i map z informacjami o schronach. Jak podkreślił Linas Jonauskas, przewodniczący komitetu ochrony środowiska Seimasu, ostatni alarm przeciwlotniczy pokazał, że wielu ludzi nadal nie wie, jak zachować się w sytuacji zagrożenia ani gdzie powinni się udać. „Następnym razem taka niewiedza może okazać się śmiertelnie niebezpieczna” — powiedział parlamentarzysta.

Według projektodawców brak wcześniejszego przypisania mieszkańców do konkretnych schronów może prowadzić do niekontrolowanego napływu ludzi do tych samych, najbardziej rozpoznawalnych obiektów. Zdaniem Jonauskasa grozi to powstawaniem tłoku przy wejściach, przeciążeniem infrastruktury oraz chaosem organizacyjnym, który w warunkach paniki może doprowadzić do dodatkowych ofiar i obrażeń.

Polityk zwrócił również uwagę na problemy związane z dostępem do informacji w czasie kryzysu. Jak zaznaczył, podczas sytuacji nadzwyczajnych ludzie nie mają czasu na przeszukiwanie stron internetowych i map, a część starszych osób nie potrafi korzystać z takich narzędzi. Dodatkowym problemem mogą być awarie internetu i łączności. „Każdy mieszkaniec powinien wcześniej wiedzieć, gdzie może się schronić i jak ochronić siebie oraz swoją rodzinę” - podkreślił poseł.

Jonauskas poinformował, że obowiązek przekazywania takich informacji najprawdopodobniej spoczywałby na samorządach. Obecne przepisy regulują funkcjonowanie schronów, jednak nie przewidują obowiązku indywidualnego informowania obywateli o przypisanych im miejscach ochrony ani o alternatywnych możliwościach zabezpieczenia się w sytuacji zagrożenia.