Litewska inicjatywa uczczenia zjazdu w Łucku sprzed 600 lat

Litewski parlament jednogłośnie poparł inicjatywę upamiętnienia w 2029 r. 600 rocznicy zjazdu w Łucku, podczas którego w 1429 r. spotkali się władcy europejscy. Posłowie chcą, by z tej okazji w ukraińskim mieście odbył się szczyt przywódców Europy, który po 600 latach ponownie zgromadziłby ich w miejscu historycznego spotkania. Rezolucję przedstawioną przez przewodniczącego Seimasu Juozasa Olekasa poparło 72 parlamentarzystów.

Zjazd zwołany przez wielkiego księcia litewskiego Witolda odbył się od 9 do 29 stycznia 1429 r. na zamku Lubarta w Łucku na Wołyniu. Jak podkreślono w przyjętej rezolucji, wydarzenie potwierdzało znaczącą pozycję Wielkiego Księstwa Litewskiego w polityce Europy Środkowej i jego dążenie do równorzędnego statusu wśród europejskich państw. Podczas obrad pojawiła się również kwestia koronacji Witolda na króla Litwy, która do dziś jest przedstawiana jako symbol litewskiej państwowości i suwerenności.

Litewski parlament wezwał rząd i Ministerstwo Spraw Zagranicznych do współpracy z Ukrainą oraz innymi zainteresowanymi państwami przy organizacji spotkania europejskich przywódców w Łucku w 2029 r. Rezolucja zakłada także wspólne przedsięwzięcia naukowe i kulturalne, w tym badania historyczne, konferencje, wystawy oraz programy edukacyjne. Litwa i Ukraina mają ponadto zabiegać o wpisanie rocznicy do kalendarza obchodów UNESCO. Do organizowania wydarzeń upamiętniających zjazd zaproszono również Parlament Europejski i Komisję Europejską.

Olekas zaznaczył, że inicjatywa jest odpowiedzią na propozycję ukraińskiego parlamentu, który 13 maja 2025 r. przyjął uchwałę w sprawie obchodów 600 rocznicy zjazdu. W litewskiej rezolucji podkreślono również, że historyczne spotkanie w Łucku świadczy o europejskich korzeniach ukraińskiej tożsamości. Ukraina, odpierająca rosyjską agresję i dążąca do członkostwa w Unii Europejskiej, zabiega o trwałe miejsce we wspólnocie państw zachodnich.