Dzień Konstytucji na Bialorusi - różnice w podejściu

Jak zauważył opozycyjny portal "Zerkalo", 15 marca na Białorusi obchodzony jest Dzień Konstytucji. Z tej okazji do obywateli zwrócił się Łukaszenka, podkreślając znaczenie ustawy zasadniczej dla funkcjonowania państwa i systemu prawnego. W swoim wystąpieniu zaznaczył, że konstytucja opiera się na przekonaniu, iż to naród jest jedynym źródłem władzy państwowej oraz nosicielem suwerenności, a fundamentem wspólnoty są wartości duchowe i moralne przekazywane przez poprzednie pokolenia.

Inaczej znaczenie konstytucji oceniają przedstawiciele białoruskich środowisk demokratycznych. Swiatłana Cichanouska, szefowa Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego, zwróciła uwagę, że dzień ten powinien przypominać o podstawowej zasadzie państwa, jaką jest szacunek dla człowieka, jego godności i praw. „Konstytucja powinna chronić słabszego przed silniejszym i obywatela przed nadużyciami władzy. Nie może być narzędziem kontroli, lecz gwarancją wolności” – podkreśliła. Jej zdaniem Białorusini potrzebują konstytucji, która będzie działała w rzeczywistości, a nie jedynie formalnie. Powinna ona gwarantować wolność słowa, prawo do uczciwego procesu sądowego i realny udział obywateli w decydowaniu o losach państwa, niezależnie od bieżącej sytuacji politycznej.

Doradca Cichanouskiej, Anatolij Lebiedźko, przypomniał natomiast o Projekcie Konstytucji Nowej Białorusi, który został przedstawiony do publicznej dyskusji. Jak zaznaczył, po referendum z 1996 roku ustawa zasadnicza przestała być rzeczywistą gwarancją praw człowieka. W jego ocenie nowy projekt ma być „planem białoruskiego domu, w którym chce się żyć” – państwa bezpiecznego, sprawiedliwego i przeznaczonego dla wszystkich obywateli.