Apel państw bałtyckich i Polski w kwestii umów z Rosją

Estonia, Łotwa, Litwa i Polska wezwały Komisję Europejską do rozwiązania umów o ochronie inwestycji zawartych z Rosją. Takie porozumienia nadal obowiązują w 17 państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zdaniem sygnatariuszy wspólnego stanowiska mogą one służyć interesom Moskwy i osłabiać bezpieczeństwo gospodarcze całej Wspólnoty. Przy tej okazji estoński MSZ przypomniało, że Estonia nigdy nie zawarła z Rosją dwustronnej umowy o ochronie inwestycji.

W skierowanym do Komisji dokumencie państwa wskazują, że umowy nie tylko sprzyjają inwestowaniu w Rosji, ale również dają osobom objętym sankcjami możliwość dochodzenia roszczeń przed międzynarodowymi sądami przeciwko państwom UE, a nawet samej Unii. Według autorów inicjatywy Moskwa może wykorzystywać te mechanizmy do wywierania nacisku na europejską politykę i gospodarkę za pośrednictwem przedsiębiorstw.

„W obecnej sytuacji geopolitycznej umów zawartych z Rosją nie można już traktować wyłącznie jako porozumień służących ochronie inwestycji. Państwa członkowskie podpisywały je, zanim zrozumiano, że Rosja stanowi długoterminowe zagrożenie dla bezpieczeństwa całej Europy. Umowy te są ukrytym kanałem, przez który Rosja może wpływać na decyzje polityczne i gospodarcze państw członkowskich” – powiedział estoński minister spraw zagranicznych Margus Tsahkna. Podkreślił również, że UE powinna utrzymać izolację Rosji i nie dopuścić do wykorzystywania umów do wywierania wpływu na decyzje Wspólnoty.

Estonia, Łotwa, Litwa i Polska zaapelowały do Komisji Europejskiej oraz pozostałych państw członkowskich o wypracowanie wspólnego planu działania zgodnego z unijną polityką wobec Rosji. „Europa musi stać się jeszcze silniejsza, a oznacza to również uwolnienie się od rosyjskich wpływów” – zaznaczył Tsahkna. Cztery państwa liczą, że rozwiązanie problemu uda się wypracować w I kwartale 2027 roku.