Zdjęcie: Wikipedia
27-02-2026 13:53
Jak informuje "Kurier Wileński", samorząd Wilna rozważa upamiętnienia powstania kościuszkowskiego z 1794 roku. Na początku lutego Komisja Pamięci Historycznej Rady Miasta Wilna wyraziła zgodę na dalsze procedowanie w tej sprawie, otwierając drogę do planowania form i lokalizacji przyszłego upamiętnienia. Jak podkreśla przewodnicząca komisji Kamilė Gogelienė, miasto dysponuje ograniczoną liczbą miejsc pamięci związanych z wydarzeniami insurekcji, dlatego poszukiwanie odpowiednich miejsc będzie jednym z kluczowych etapów.
Historyk Remigijus Černius przypomniał, że koncepcja upamiętnienia była rozważana już 30 lat temu, obejmując m.in. możliwość postawienia kolumny przy skrzyżowaniu ulic, gdzie działał dowódca powstania na Litwie, Jasiński. Obecnie jednak dyskusja koncentruje się przede wszystkim na samym wydarzeniu, a nie wyborze konkretnej postaci.
Przewodnicząca komisji podkreśla, że wstępna zgoda nie przesądza jeszcze o formie upamiętnienia. „Mówimy o czymś większym niż nadanie nazwy ulicy lub skweru” – mówi Gogelienė, zaznaczając, że dopiero dalsze prace z historykami i administracją miasta pozwolą określić szczegóły i lokalizacje przyszłego monumentu.
Możliwym elementem upamiętnienia może być odwołanie do „Aciszaukimasu”, pierwszego dokumentu litewskiego wzywającego do powstania w 1794 roku. Gogelienė wskazuje, że jego uwzględnienie w projekcie pozwoliłoby na szersze przedstawienie historycznego kontekstu insurekcji w Wilnie. Ostateczny kształt pomnika będzie wynikiem konkursu i propozycji artystycznych, zgodnie z przyjętą w mieście praktyką stosowania nowoczesnych form upamiętnień zamiast monumentalnych pomników.
Upamiętnienie powstania kościuszkowskiego w Wilnie byłoby pierwszym takim projektem na Litwie, mimo że pomniki Tadeusza Kościuszki stoją już w Polsce, na Białorusi, we Francji i w Stanach Zjednoczonych. Dyskusja nad formą i lokalizacją ma na celu oddanie w mieście sprawiedliwości historycznej i przypomnienie o znaczeniu insurekcji dla lokalnej historii.
