Język łemkowski wpisany na listę dziedzictwa kulturowego

Jak informuje portal wbieszczady.pl, decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 17 lipca 2026 roku język łemkowski trafił na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. „Język łemkowski jako nośnik dziedzictwa kulturowego Łemków” – sprecyzowano w oficjalnym dokumencie. To państwowe wyróżnienie stanowi kluczowy krok w ochronie tożsamości społeczności, której ciągłość przekazu pokoleniowego została dramatycznie zachwiana po II wojnie światowej.

Wpis zwraca uwagę, że kulturowy krajobraz pogranicza Bieszczadów i Beskidu Niskiego, w tym okolic Komańczy oraz doliny Osławy, nie ogranicza się wyłącznie do materialnych śladów, takich jak cerkwie czy pozostałości dawnej zabudowy. Mowa Łemków przechowała bogate archiwum tradycji ustnej, obejmujące wielopokoleniowe opowieści, legendy, przysłowia, a także tradycyjne pieśni obrzędowe i zawołania pasterskie. Ochrona języka przekłada się bezpośrednio na ocalenie żywych form pamięci, które przez wieki kształtowały codzienne życie tutejszej wspólnoty.

Resort kultury oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa podkreślają, że mowa ta nie stała się wyłącznie zamkniętym w archiwach świadectwem przeszłości. Język łemkowski wciąż funkcjonuje we współczesnej edukacji, działalności kulturalnej, literaturze, teatrze, muzyce oraz mediach internetowych. Widocznym znakiem jego stałej obecności w przestrzeni publicznej są również dwujęzyczne tablice z nazwami miejscowości.