Kultura

Dyskusje nad przyszłością centrum Królewca

Zdjęcie: Wikipedia

Dyskusje nad przyszłością centrum Królewca

Andrzej Widera

20-11-2026 12:39

Artykuły, które pojawiły się na niektórych królewieckich portalach, dowodzą, że plany budowy filii Narodowego Centrum „Rosja” w centrum Królewca, budzi rzeczywisty opór społeczny. Dowodzi sporu między lokalną społecznością, a typowo kremlowskim podejściem władz do samej eksklawy, o czym wspominaliśmy wielokrotnie w naszych opracowaniach. 

Odbudowa Zamku Królewskiego lub utworzenie centrum kultury poświęconego znanemu pisarzowi to propozycje zagospodarowania terenu po dawnym Domu Sowietów w Królewcu. Co więcej, dyskusja o przyszłości tego miejsca objęła również kwestie ochrony pozostałości archeologicznych.

Za rekonstrukcją historycznego zamku opowiedział się rosyjski pisarz Dmitrij Daniłow, który gościł w Królewcu przy okazji premiery spektaklu opartego na jego powieści. Uznał, że odbudowa dawnej siedziby władców byłaby korzystniejsza niż przywracanie niezrealizowanego budynku Domu Sowietów. Jako przykład wskazał Frankfurt nad Menem, gdzie po wojennych zniszczeniach odtworzono historyczną zabudowę. Jego zdaniem podobne przedsięwzięcie mogłoby stać się atrakcją zarówno dla mieszkańców, jak i turystów.

Inną koncepcję przedstawiła kulturoznawczyni Jekatierina Machina. Zaproponowała utworzenie w tym miejscu centrum poświęconego Ernstowi Theodorowi Amadeusowi Hoffmannowi, pisarzowi epoki romantyzmu, który urodził się w Królewcu. Jednym z głównych tematów miałaby być historia Dziadka do orzechów, wokół której można zorganizować działalność teatru muzycznego i wydarzenia kulturalne. Machina oceniła, że dziedzictwo pisarza jest w mieście wykorzystywane w zbyt małym stopniu.

O ochronę pozostałości archeologicznych zaapelował z kolei Konstantin Skworcow z Instytutu Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk. Według niego w centrum Królewca zalegają warstwy osadów sięgające miejscami ponad 7 metrów, w których zachowały się m.in. przedmioty z drewna, skóry, tkanin i metalu. Archeolog oszacował materialną wartość nieprzebadanych znalezisk na setki milionów dolarów. Nie chodzi jednak o kosztowności, lecz o zabytki o znaczeniu archeologicznym. Ostrzegł, że roboty budowlane prowadzone bez odpowiednich badań mogą doprowadzić do ich bezpowrotnego zniszczenia.

Samo rozpoznanie warstw kulturowych w rejonie dawnego zamku wymagałoby zbadania około 20 tys. m. kw. terenu. Irina Litwinienko, zastępczyni kierownika sambijskiej ekspedycji archeologicznej, oceniła, że przy zaangażowaniu kilku zespołów prace zajęłyby co najmniej 5 lat. Zastrzegła przy tym, że jest to wariant optymistyczny.

Ostatnie szeroko zakrojone wykopaliska na terenie zamku prowadzono na początku lat 2000. Po ich zakończeniu odsłonięte ruiny pozostawały bez odpowiedniego zabezpieczenia i zaczęły niszczeć. Rozważano przykrycie ich szklaną kopułą, jednak ostatecznie pozostałości zabudowy zasypano ziemią.
 


opr. wł.
Wirtualna kawa za pomocą portalu suppi.pl:
Wspieraj nas na suppi.pl