Zmiany w łotewskim systemie poboru do wojska

Łotewski rząd przyjął wczoraj projekt nowelizacji przepisów przygotowany przez Ministerstwo Obrony, który powstał na bazie wniosków z dotychczasowych sześciu tur poboru w ramach powszechnej służby obronnej (VAD). Nowe regulacje, które czekają teraz na decyzję parlamentu, modyfikują zasady naboru, zwiększają ochronę socjalną rekrutów i dostosowują proces szkolenia do realnych potrzeb sił zbrojnych.

Jedną z kluczowych innowacji jest umożliwienie wstępnej rejestracji i dobrowolnego zgłoszenia się do armii już siedemnastolatkom, o ile osiemnaste urodziny będą obchodzić najpóźniej na pół roku przed planowanym rozpoczęciem służby. Rozwiązanie to, wzorowane na systemach innych krajów NATO, nie nakłada na młodzież żadnych zobowiązań prawnych przed osiągnięciem pełnoletniości, a pozwala precyzyjnie zaplanować dalszą edukację i karierę.

Dodatkowo ochotnicy zyskają prawo do zmiany wybranej formy służby aż do momentu zakończenia badań lekarskich. Aby usprawnić strukturę kadrową, maksymalny wiek pozwalający na odroczenie służby z ważnych przyczyn zostanie obniżony z dwudziestu sześciu do dwudziestu czterech lat. Z kolei członkowie Gwardii Narodowej z doświadczeniem w misjach zagranicznych będą całkowicie zwolnieni z obowiązkowej służby obronnej, co zapobiegnie dublowaniu szkoleń dla osób o kwalifikacjach wykraczających poza standardowy program.

Projekt kładzie również duży nacisk na ułatwienia dla łotewskiej emigracji. Obywatele stale mieszkający za granicą otrzymają zwrot kosztów podróży w obie strony oraz pokrycie kosztów zakwaterowania na czas obowiązkowych komisji lekarskich. Ministerstwo Obrony rozpoczęło już nabór na tury zaplanowane na styczeń i lipiec 2027 roku, kierowany do osób w wieku od osiemnastu do dwudziestu siedmiu lat. Zgodnie z limitami, w 2027 roku jedenastomiesięczna służba zasadnicza ma przyjąć do 2800 osób, pięcioletnia służba w Gwardii Narodowej do 600 osób, natomiast program szkolenia oficerów rezerwy dla studentów do 100 osób w naborze zimowym. Dla tych, którzy po zakończeniu służby obronnej zdecydują się na związanie z wojskiem zawodowym, czas spędzony w koszarach zostanie wliczony do stażu uprawniającego do urlopu wypoczynkowego.