Zdjęcie: Pixabay
31-03-2026 09:55
Jak alarmuje "Ekonomiczna Prawda", Ukraina znów stoi w obliczu poważnego wyzwania finansowego: już w czerwcu 2026 roku kraj może zmagać się z deficytem środków na pokrycie zarówno wydatków cywilnych, jak i finansowanie wojny. Przyczyną jest opóźnienie w przekazaniu pomocy międzynarodowej, w tym kredytu UE w wysokości 90 mld euro, którego przyznanie blokuje Węgry. Sytuację komplikuje wewnętrzny kryzys polityczny oraz niezdolność parlamentu do podejmowania kluczowych decyzji.
Kredyt UE miał być głównym źródłem finansowania Ukrainy w latach 2026–2027, w tym znaczną częścią budżetu obronnego. Plan przewidywał dwie części: 30 mld euro na potrzeby cywilne oraz 60 mld euro na wsparcie zdolności obronnych. Alternatywą miało być wykorzystanie zamrożonych aktywów rosyjskiego Banku Centralnego, ale sprzeciw kilku państw uczynił ten wariant trudnym. Do momentu napływu transz rząd liczył na zgromadzone środki od partnerów, w tym w ramach mechanizmu ERA Loans.
Równocześnie wewnętrzny kryzys polityczny blokuje uchwalanie potrzebnych ustaw, zwłaszcza zmian podatkowych uzgodnionych z MFW. Rada Najwyższa odmawia poparcia inicjatyw rządu, nie chcąc głosować za niepopularnymi decyzjami. Podział „wielkiej ustawy podatkowej” na mniejsze projekty umożliwia wprowadzenie części zmian, jednak nawet częściowe przyjęcie może nie spełnić wymagań MFW i opóźnić dalsze finansowanie.
Rząd próbuje zapewnić szybkie finansowanie poprzez fundusz rezerwowy budżetu, który na początku wiosny wynosił około 24,6 mld hrywien, jednak środki z niego ubywają w szybkim tempie. W pierwszych trzech miesiącach 2026 roku zużyto około 78% środków rezerwowych, w tym na programy wspierające krajowy popyt, które nie mają charakteru interwencyjnego. Eksperci wskazują, że wykorzystywanie funduszu w ten sposób zwiększa podatność budżetu na potencjalne wstrząsy.
Obecność funduszu rezerwowego pozwala rządowi szybko reagować na krytyczne potrzeby, na przykład finansując budowę konstrukcji ochronnych dla infrastruktury energetycznej. Jednocześnie znaczna część wydatków obronnych, w tym wypłaty dla żołnierzy, pozostaje zagrożona z powodu ograniczonego finansowania z międzynarodowych źródeł.
Przetrwanie finansowe do momentu napływu transz kredytu UE będzie zależało od zdolności rządu do zdobycia poparcia parlamentu dla przyjęcia niezbędnych reform i ustaw. Pomimo ryzyka przedstawiciele władz wyrażają ostrożny optymizm co do możliwości rozwiązania kryzysu wewnętrznego i zewnętrznego, kontynuując negocjacje z partnerami w sprawie warunków przyszłej pożyczki i sposobów wykorzystania środków.
W ten sposób Ukraina staje wobec podwójnego wyzwania: opóźnienie międzynarodowego finansowania łączy się z wewnętrznymi przeszkodami politycznymi. Napływ kredytu UE w czerwcu oraz skuteczne uchwalenie ustaw podatkowych i reform będzie kluczowe dla uniknięcia kryzysu finansowego i zapewnienia stabilności budżetu na lata 2026–2027.
