Ukraina a wymogi MFW, z kryzysem na horyzoncie

Ukraiński rząd stoi w obliczu krytycznego terminu w realizacji wymogów Międzynarodowego Funduszu Walutowego, od którego zależy przyznanie nowej pożyczki. Kraj musi spełnić cztery kluczowe warunki: przedłużenie obowiązywania 5% wojskowego podatku po zakończeniu wojny, wprowadzenie opodatkowania wszystkich przesyłek zagranicznych, opodatkowanie przychodów indywidualnych pochodzących z handlu na platformach cyfrowych oraz wprowadzenie podatku VAT dla przedsiębiorców indywidualnych (FOP) osiągających roczne przychody powyżej 1 mln hrywien. Brak postępów w tym zakresie może oznaczać, że Ukraina już w kwietniu nie otrzyma wsparcia finansowego od MFW i powiązanej pomocy ze strony Unii Europejskiej.

Proces legislacyjny napotyka na poważne przeszkody. Deputowani nie wyrażają zgody na pierwsze trzy zmiany podatkowe, a rząd nie wprowadza projektu ustawy o VAT dla FOP. Władze próbują połączyć regulacje dotyczące podatków na przesyłki, cyfrowe platformy i wojskowy podatek w jeden dokument, wzorowany na amerykańskim „Big Beautiful Bill”, jednak poparcie polityczne dla inicjatywy jest ograniczone.

Projekt VAT dla FOP, który miałby dotyczyć około 660 tys. przedsiębiorców, wywołuje szczególnie duże kontrowersje. Premier oraz prezydent opowiadają się przeciwko jego wprowadzeniu, argumentując, że nowy podatek może zagrozić małym firmom. Trwają rozmowy z MFW w sprawie ewentualnych zmian warunków lub przesunięcia obowiązku wprowadzenia tej regulacji, podobnie jak miało to miejsce w 2017 roku przy zmianach po nacjonalizacji PrivaBanku.

W Radzie istnieją także inne polityczne przeszkody. Deputowani łączą poparcie dla ustaw z własnymi interesami, związanymi m.in. z ustawą o finansowym monitoringu osób publicznych, a także obawami o przyszłe wybory i działania organów antykorupcyjnych. Posłowie mogą nie wspierać niepopularnych zmian nawet przy krytycznej potrzebie realizacji programu MFW.

Opóźnienia w przyjęciu ustaw niosą poważne konsekwencje finansowe. Bez zatwierdzenia nowych zasad oraz spełnienia warunków wprowadzenia VAT dla FOP, rada dyrektorów MFW nie będzie mogła zatwierdzić nowej pożyczki w lutym, co przesunie decyzję najwcześniej na marzec. W efekcie, w kwietniu Ukraina może stanąć w obliczu problemów z finansowaniem budżetu i potrzeb wojskowych, korzystając jedynie z rezerw z ubiegłego roku i przesunięć wydatków bieżących.