Projekt ukraińskiego budżetu: rosnące wydatki na obronę

Ukraiński rząd skierował do Rady Najwyższej projekt budżetu państwa na 2027 rok, całkowicie podporządkowany realiom trwającego konfliktu zbrojnego. Na sektor bezpieczeństwa i obrony przewidziano rekordowe 4,885 tryliona hrywien, co stanowi niemal 44 procent szacowanego PKB kraju oraz aż 66,8 procent wszystkich planowanych wydatków państwa.

Projekt zakłada ogólne dochody w wysokości 5,648 tryliona hrywien oraz wydatki rzędu 7,272 tryliona hrywien, co w porównaniu z planem na 2026 rok oznacza wzrost dochodów o 8,7 procent i wydatków o 13,5 procent. Powstałą lukę ma pokryć wsparcie międzynarodowe szacowane na 52,6 miliarda dolarów. „Naszym kluczowym zadaniem jest zapewnienie potrzeb bezpieczeństwa i obrony oraz zachowanie stabilności finansowej” – zaznaczył Serhij Korecki, premier Ukrainy.

Skala potrzeb ukraińskich sił zbrojnych w 2027 roku znacząco przewyższa krajowe możliwości dochodów. Same wydatki na opłacenie pracy żołnierzy i pracowników sektora obronnego pochłoną ponad 1,791 tryliona hrywien, z kolei na zakup uzbrojenia oraz sprzętu zaplanowano prawie 2,299 tryliona hrywien, wsparte gwarancjami państwowymi na poziomie 30 miliardów hrywien. Znaczną część wyposażenia, wycenianą na 1,73 tryliona hrywien, stanowić ma bezpośrednia pomoc rzeczowa przekazana przez partnerów z Unii Europejskiej. Rząd oczekuje ponadto dostaw broni, rakiet i amunicji o wartości co najmniej tryliona hrywien. „Cena wojny staje się coraz wyższa” – podkreślił szef rządu, wskazując na konieczność dalszego pozyskiwania środków od partnerów międzynarodowych, w tym grupy G7, Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz Banku Światowego.

Odpowiedzią na rosnącą częstotliwość rosyjskich ataków ma być niemal dwukrotne zwiększenie nakładów na programy wsparcia biznesu i gospodarki, na co przeznaczono 96 miliardów hrywien, obejmujących m.in. tanie kredyty, granty i innowacje obronne. Z myślą o ubezpieczeniu przedsiębiorstw przed ryzykiem wojennym zarezerwowano 58,7 miliarda hrywien. Proponowanym źródłem pozyskania części tych funduszy jest podniesienie podstawowej stawki podatku VAT z 20 do 21 procent. Dodatkowe 8,3 miliarda hrywien ma trafić na ochronę zakładów sektora paliwowego, co sfinansować ma ewentualna podwyżka akcyzy na paliwo. Projekt przewiduje także 7,4 miliarda hrywien na wsparcie rolnictwa, w tym na pomoc dla rolników, wsparcie rozminowywania oraz relokację firm z tej branży.

Mimo priorytetu dla wydatków militarnych projekt budżetu zakłada wzrost nakładów na sektor społeczny i cywilny. Na edukację zaplanowano 328,5 miliarda hrywien, a na ochronę zdrowia 292,5 miliarda hrywien, co w obu przypadkach stanowi kwoty wyższe niż w poprzednim roku. Wydatki na świadczenia społeczne sięgną 540,3 miliarda hrywien, wsparcie dla osób wewnętrznie przesiedlonych wyniesie 83,2 miliarda hrywien, z kolei na weteranów przeznaczono 20,5 miliarda hrywien. Rząd przewidział również 84,9 miliarda hrywien na politykę mieszkaniową oraz wsparcie samorządów kwotą 133,6 miliarda hrywien, zwiększając łączny zasób budżetów lokalnych do ponad tryliona hrywien. Wśród nowości znalazło się częściowe, sięgające 25 procent, odtworzenie Państwowego Funduszu Drogowego z kwotą 52,8 miliarda hrywien.

Projekt trafił już pod obrady parlamentu, a szef rządu zadeklarował pełną gotowość do dialogu z deputowanymi. Z kolei prezydent Wołodymyr Zełenski zaapelował do parlamentarzystów o pilne uchwalenie siedmiu projektów ustaw niezbędnych do pokrycia deficytu w bieżącym roku budżetowym. Przewodnicząca parlamentarnej komisji budżetowej Roksolana Pidłasa zwróciła uwagę, że ponad dwie trzecie wszystkich wydatków państwa trafi na obronność, z czego znaczna część zostanie rozliczona w formie dostaw sprzętu od zagranicznych sojuszników.