Plany litewskich zakupów obronnych

Minister obrony Litwy Robertas Kaunas przedstawił aktualny stan przygotowań kraju do wzmocnienia potencjału obronnego, wskazując na kluczowe inwestycje w sprzęt wojskowy, infrastrukturę oraz współpracę z sojusznikami. Podkreślił, że faktyczna obecność wojsk NATO, w szczególności z Niemiec i Stanów Zjednoczonych, ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa. Minister stwierdził, że liczebność niemieckiej brygady stacjonującej na Litwie stopniowo się zwiększa, a realizowane projekty przebiegają zgodnie z planem, przy czym pierwszy etap jednego z nich ma zakończyć się przed terminem.

Wśród priorytetów znalazł się rozwój ciężkiego uzbrojenia. Litwa pracuje nad projektem związanym z czołgami Leopard, który ma umożliwić rozpoczęcie produkcji sprzętu wojskowego w kraju i zagwarantować terminowe dostawy. „Wspólnie z niemieckimi partnerami pracujemy nad tym i wszystko wygląda prawidłowo” – powiedział minister. Podpisano także umowę na zakup mostów towarzyszących, niezbędnych do zapewnienia transportu brygady i dywizji. Trwają działania związane z pozyskaniem bojowych wozów piechoty w ramach programu CV90, choć – jak przyznał Kaunas – cała Europa mierzy się z problemami terminowości dostaw. Równolegle realizowany jest zakup samobieżnych haubic Caesar, a minister zapewnił, że procedura przebiega bez zakłóceń.

Istotnym elementem modernizacji jest obrona powietrzna, która po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę była wskazywana jako słaby punkt litewskiego systemu bezpieczeństwa. Obecnie Litwa nabywa systemy MSHORAD oraz NASAMS, a dostawy tych drugich spodziewane są jeszcze w tym roku. „Wzmocnienie obrony powietrznej pozostaje jednym z naszych kluczowych zadań” – zaznaczył minister, wskazując na znaczenie tych zdolności w kontekście rozwoju dywizji i obecności niemieckiej brygady.

Duże emocje społeczne wywołały plany rozbudowy infrastruktury szkoleniowej. Resort przygotowuje projekt ustawy dotyczący utworzenia poligonu w Kopciowie (Kapczamiestis) oraz rozszerzenia poligonu w Taurogach, który ma trafić do parlamentu w wiosennej sesji. Władze określiły już zasady rekompensat dla właścicieli nieruchomości objętych inwestycją. Osoby, których domy znajdą się w strefie strzelań i zostaną obowiązkowo wykupione, otrzymają odszkodowanie według wartości rynkowej lub odtworzeniowej – w zależności od tego, która kwota będzie wyższa – oraz około 52 tys. euro zadośćuczynienia. Ci, którzy zdecydują się sprzedać nieruchomość dobrowolnie, mają otrzymać dodatkowo 25 tys. euro.

Finansowanie ambitnych planów ma zapewnić pożyczka przekraczająca 6,4 mld euro, uzyskana w ramach europejskiego programu działań na rzecz bezpieczeństwa. Jak podkreślił Kaunas, środki przyznano na korzystnych warunkach, co pozwoli kontynuować inwestycje w dywizję, obronę powietrzną i inne projekty. Trwają też prace nad rozwiązaniami prawnymi dotyczącymi rekompensat za ewentualne incydenty, takie jak wtargnięcie niezidentyfikowanego drona z zagranicy, przy czym Litwa korzysta z doświadczeń Polski i Estonii.

Państwa bałtyckie uzgodniły także utworzenie wspólnej przestrzeni mobilności wojskowej, aby w razie potrzeby skrócić procedury przemieszczania sprzętu do godzin lub dni. Rząd zatwierdził ponadto zaktualizowaną Strategię Bezpieczeństwa Narodowego, która wkrótce trafi do Sejmu. Dokument, przygotowany po konsultacjach z instytucjami państwowymi i społecznymi, wyznacza kierunki wzmacniania obronności w zmienionym otoczeniu geopolitycznym.