Litewski rząd odrzuca pomysł liberalizacji rynku broni

Brak możliwości udziału litewskich przedsiębiorstw w wielu projektach Unii Europejskiej oraz NATO stał się powodem wniosku o rozluźnienie przepisów regulujących rynek zbrojeniowy na Litwie. Zmiany miały ułatwić rodzimym wytwórcom rywalizację międzynarodową, w tym zezwolić im na obrót sprzętem oraz uzbrojeniem zagranicznych producentów. Projekt spotkał się jednak ze stanowczym oporem rządu, który uznaje przedstawione propozycje za zagrożenie dla państwa.

Proponowana nowelizacja zakładała zniesienie zakazu pośrednictwa w zakupach broni, amunicji i części kategorii A, umożliwienie handlu materiałami wybuchowymi oraz rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do organizowania wystaw sprzętu wojskowego. W ocenie gabinetu ministrów brak rygorystycznych wymogów bezpieczeństwa podczas takich ekspozycji stwarzałby ryzyko nienależytego przechowywania uzbrojenia, co mogłoby doprowadzić do jego nielegalnego obiegu. Ponadto przyznanie takich uprawnień przenosiłoby odpowiedzialność za weryfikację transakcji oraz ewentualny niepożądany obrót towarami na organy państwowe zamiast na firmy. „Liberalizacja polityki kontroli broni bez wprowadzenia odpowiednich środków nadzoru nad tą działalnością byłaby niezgodna z interesami bezpieczeństwa narodowego” – napisano w przyjętym stanowisku rządu, przygotowanym przez resort gospodarki i innowacji.

Z taką oceną nie zgadzali się autorzy poprawek, twierdząc, że dotychczasowe zasady ograniczają potencjał handlowy lokalnego przemysłu. Obowiązujące regulacje handlu bronią i amunicją osłabiają konkurencyjność Litwy, która należy do nielicznych państw unijnych, w których firmom z branży obronnej „faktycznie zakazuje się” działalności pośredniczej – argumentował pomysłodawca zmian, polityk Związku Demokratów „W imię Litwy” i minister energii Lukas Savickas. Mimo odrzucenia poselskiej inicjatywy rząd nie wyklucza reform i zapowiedział przedstawienie własnych projektów nowelizacji ustawy o kontroli broni i amunicji oraz ustawy o kontroli towarów strategicznych podczas jesiennej sesji Seimasu.