Trudna droga do pojednania polsko-ukraińskiego

Jak informuje "Kurier Wileński", pamięć ofiar rzezi wołyńskiej, ekshumacje i przyszłość relacji polsko-ukraińskich były głównymi tematami I Konferencji Pojednania Polsko-Ukraińskiego, która odbyła się 22 października w Warszawie. Organizatorzy ze Stowarzyszenia „Pojednanie Polsko-Ukraińskie” podkreślają, że jednym z celów spotkania było oddanie głosu rodzinom dotkniętym zbrodniami na Wołyniu oraz rozpoczęcie szerszej debaty o warunkach historycznego pojednania.

Konferencję otworzył panel poświęcony doświadczeniom rodzin ofiar. Wśród jego prowadzących znaleźli się politolog Ołeksandr Szewczenko, zajmujący się relacjami polsko-ukraińskimi, oraz kompozytor Krzesimir Dębski, którego bliscy padli ofiarą rzezi wołyńskiej. Dziadkowie artysty zaręczyli się w czasie obrony przed ukraińskimi nacjonalistami, a część jego rodziny została zamordowana. Dębski od lat próbuje odtworzyć losy krewnych i ustalić tożsamość sprawców.

Istotną rolę w organizacji wydarzenia odegrała Karolina Romanowska, przewodnicząca stowarzyszenia i jedna z pierwszych osób prywatnych, które w 2023 r. wystąpiły o ekshumację zamordowanych członków własnej rodziny. Romanowska konsekwentnie zabiega o upamiętnienie ofiar i krytycznie ocenia ukraińską politykę historyczną, w tym działania prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Uczestnicy konferencji rozmawiali również o tym, jak Polska powinna kształtować swoją politykę wobec Ukrainy po zakończeniu wojny.

Organizatorzy traktują spotkanie jako część długofalowych działań na rzecz poprawy stosunków między oboma krajami. „Chodzi o kolejną możliwość dialogu, wypracowania odpowiedzi i rozwiązań, które nas zbliżą do prawdziwego pojednania, w duchu prawdy i partnerstwa” – przekazał „Kurierowi Wileńskiemu” Olgierd Lech Dobrowolski, współorganizator konferencji i członek stowarzyszenia.

Wśród priorytetów organizacji wymienił przeprowadzenie ekshumacji ofiar zbrodni OUN-UPA na południowo-wschodnich ziemiach przedwojennej Polski, edukację historyczną Polaków i Ukraińców oraz zmianę ukraińskiej polityki pamięci, tak aby zaprzestano honorowania osób i organizacji odpowiedzialnych za zbrodnie. Jak zaznaczył Dobrowolski, organizatorzy nie oczekują, że jedno spotkanie rozwiąże wszystkie sporne kwestie. Chcą natomiast, by konferencja stała się wydarzeniem cyklicznym i kolejnym krokiem w kierunku pojednania opartego na prawdzie historycznej.