Polsko-litewska grupa ekspertów ma wrócić do prac nad edukacją mniejszości

Jak informuje "Kurier Wileński", wśród tematów dotyczących edukacji mniejszości narodowych na Litwie coraz częściej pojawia się kwestia sposobu nauczania języka litewskiego w szkołach polskich. Zdaniem Grzegorza Marka Poznańskiego, chargé d’affaires Ambasady RP w Wilnie, obecny model nie przynosi oczekiwanych efektów i wymaga zasadniczej zmiany podejścia.

Jak podkreślił, także litewscy urzędnicy zaczynają dostrzegać problem. „Dziś jest to otwarta kwestia, a urzędnicy litewscy coraz częściej przyznają, że nie istnieje żadna metodologia zakładająca, iż wystarczy rozdać polskim dzieciom w pierwszej klasie litewskie podręczniki i wszystko będzie cudownie” – powiedział dyplomata.

Poznański przypomniał, że już po wprowadzeniu ujednoliconych zasad nauczania języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych rodzice oraz nauczyciele sygnalizowali potrzebę stosowania odmiennych metod niż w placówkach litewskich. Zwracano uwagę, że uczniowie wychowujący się w innym środowisku językowym potrzebują dostosowanych materiałów dydaktycznych i innego sposobu prowadzenia zajęć.

W praktyce część pedagogów próbuje radzić sobie samodzielnie, przygotowując własne materiały pomocnicze, które mają ułatwić realizację programu nauczania w sposób bardziej zrozumiały dla uczniów. Pomimo trudności wyniki osiągane przez młodzież ze szkół polskich pozostają wysokie. Jak zauważył przedstawiciel ambasady, w Wilnie ponad 90 procent uczniów tych szkół wybiera rozszerzony egzamin maturalny z języka litewskiego, co stanowi wynik wyższy niż średnia w szkołach litewskich, a zdawalność nie odbiega od ogólnokrajowych rezultatów, bywa nawet lepsza. „Wymaga to jednak olbrzymiej pracy” – zaznaczył.

Dyplomata poinformował również, że trwają działania zmierzające do ponownego powołania polsko-litewskiej grupy ekspertów zajmującej się edukacją mniejszości narodowych. Według niego dalsze prace nad rozwiązaniem problemów powinny opierać się na współpracy specjalistów i analizie konkretnych danych zebranych w szkołach. „Właściwy kierunek to spokojny dialog ekspertów, oparty o twarde dane ze szkół i wyniki badań” – podkreślił.

Kwestie oświaty mniejszości narodowych będą tematem spotkań organizowanych w Polsce. Minister oświaty, nauki i sportu Litwy Raminta Popovienė zaplanowała wizytę roboczą w Sejnach i Suwałkach, gdzie spotka się z przedstawicielami szkół litewskich działających poza granicami kraju. W programie znalazł się udział w seminarium dyrektorów placówek edukacyjnych oraz rozmowy o problemach szkół i integracji edukacji kulturalnej z nauczaniem języka litewskiego. Minister odwiedzi także placówki oświatowe, w tym nowo otwarte pomieszczenia litewskiego przedszkola w Suwałkach. Zmodernizowany budynek szkoły ukończono w sierpniu 2025 roku, a działające od 2020 roku przedszkole przeniosło się tam z wcześniej wynajmowanych pomieszczeń. Obecnie uczy się w nim 40 dzieci w dwóch grupach wiekowych. Według danych litewskiego ministerstwa za granicą funkcjonuje dziewięć szkół prowadzących formalne nauczanie w języku litewskim, w których kształci się około 1700 uczniów, a zajęcia prowadzi 41 nauczycieli.