Odcinanie paliwa rosyjskiej machinie wojennej: prognoza dotycząca ropy, gazu i sankcji

Dochody z węglowodorów pozostają jednym z fundamentów odporności rosyjskiej gospodarki oraz kluczowym źródłem finansowania wojny przeciwko Ukrainie. Choć Rosja jest dziś mniej zależna od ropy i gazu niż wiele państw opartych niemal wyłącznie na eksporcie surowców energetycznych, wpływy z tego sektora nadal stanowią około jednej trzeciej dochodów federalnego budżetu, podczas gdy w latach 2010. sięgały połowy. Szczególną rolę odgrywa ropa naftowa, która odpowiada za ponad jedną trzecią całkowitych przychodów z eksportu i generuje znaczące efekty dla innych gałęzi gospodarki.

Znaczenie tych dochodów jest tym większe, że wydatki związane z wojskiem i bezpieczeństwem pochłaniają ponad jedną trzecią budżetu państwa, a po uwzględnieniu wszystkich kosztów bezpieczeństwa ich udział może sięgać nawet 40 procent. Pokazuje to, jak istotne dla utrzymania rosyjskiego wysiłku wojennego pozostają wpływy z eksportu surowców energetycznych.

Po rozpoczęciu przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 roku Unia Europejska wraz z partnerami wprowadziła szeroki pakiet sankcji wymierzonych w rosyjski sektor energetyczny oraz technologie wykorzystywane przy wydobyciu, przetwarzaniu i transporcie surowców. Do jesieni 2025 roku Unia przyjęła łącznie 19 pakietów sankcyjnych. Według szacunków działania te zmniejszyły łączne dochody Rosji z eksportu ropy i gazu o około 100 miliardów euro od momentu wprowadzenia limitu cenowego na rosyjską ropę w grudniu 2022 roku.

Raport Veli-Pekka Tynkkynena dla ICDS - link do całości w źródle