Program nowego mołdawskiego rządu

W finale procesu wyłaniania nowego rządu Mołdawii kandydat na premiera Vasile Tofan przedstawił parlamentowi wniosek o wotum zaufania dla swojego gabinetu oraz obszerny plan działań. Tofan, wskazany przez prezydent Maię Sandu po ustąpieniu premiera Alexandru Munteanu i poparty przez rządzącą Partię Akcji i Solidarności (PAS), zachował w czternastoosobowym składzie dziesięciu dotychczasowych ministrów – w tym kluczowych wicepremierów ds. reintegracji i integracji europejskiej.

Głównym założeniem nowej strategii zatytułowanej „Europejska gospodarka, sprawne państwo” jest doprowadzenie kraju do członkostwa w Unii Europejskiej do 2030 roku, przy czym negocjacje akcesyjne mają zakończyć się już w 2028 roku. „Problemy są poważne, a decyzji nie można odwoływać. Licznik działań nie bije w latach, lecz w dniach i godzinach. Każdy dzień musi być ostatecznym terminem na znalezienie i wdrożenie rozwiązań. Jakiekolwiek opóźnienie powoduje realny koszt” — mówił Vasile Tofan.

Priorytety gospodarcze i społeczne gabinetu opierają się na głębokiej reformie otoczenia biznesowego poprzez cyfryzację, ułatwienia urzędowe oraz zniesienie zbędnych kontroli, co ma przekształcić Mołdawię w rynek przyjazny przedsiębiorcom. Wśród zapisów znalazło się też m.in. podwojenie eksportu wysokich technologii, obniżenie deficytu budżetowego, podniesienie płacy minimalnej do 10 tysięcy lei do 2030 roku, powołanie kapitałowego filara emerytalnego oraz stworzenie systemów chroniących infrastrukturę strategiczną przed dronami.

W odniesieniu do Naddniestrza zaplanowano stopniowe wygaszanie ulg podatkowych dla tamtejszych firm i przekierowywanie tych środków od 2027 roku do specjalnego funduszu spójności, z kolei na poziomie lokalnym zaproponowano przebudowę rejonów i przekazanie ich kompetencji nowo utworzonym jednostkom samorządowym.

Nowy program wywołał różne oceny – politycy opozycji i część komentatorów określili go mianem nierealistycznej listy obietnic pozbawionej pokrycia finansowego oraz powielenia dotychczasowego kursu bez realnej zmiany. Z kolei analitycy zwracają uwagę, że szczegółowe zdiagnozowanie problemów państwa ma pomóc w odbudowie zaufania obywateli, choć nowy premier ze względu na trudną sytuację gospodarczą i polityczną nie będzie mógł liczyć na żaden okres ochronny.

„Dokument przedłożony przez zespół pana Tofana jest zbyt obszerny, by można było się z nim zapoznać w ciągu jednego dnia, co stanowi również próbę uniknięcia agresywnej kampanii podjętej przez rosyjską propagandę przeciwko jego programowi rządowemu przed zaprzysiężeniem”-- ocenił mołdawski analityk Mihai Isac. „Rekomendowałbym nazwanie tego planu programem odzyskiwania zaufania, ponieważ jest to w tej chwili najważniejszy cel” - zauważył natomiast inny ekspert, Eremei Priseajniuc.