Obraz rynku miezkaniowego na Łotwie

Na tle Unii Europejskiej Łotwa wyróżnia się jednym z najwyższych odsetków mieszkańców żyjących w budynkach wielorodzinnych. Z najnowszych danych Eurostatu wynika, że 64 proc. ludności kraju mieszka w mieszkaniach, a niespełna 35 proc. w domach. Wyższy udział lokatorów mieszkań odnotowano jedynie w Hiszpanii, gdzie sięga on 65 proc., oraz na Malcie z wynikiem 63 proc. Dla porównania w całej Unii 51 proc. mieszkańców zajmuje domy, w tym zabudowę szeregową, natomiast 48 proc. mieszka w lokalach w budynkach wielorodzinnych. Największy odsetek osób mieszkających w domach zarejestrowano w Irlandii – 90 proc., a następnie w Holandii i Belgii, gdzie wynosi on po 77 proc.

Mimo dominacji mieszkań Łotwa pozostaje krajem o bardzo wysokim poziomie własności nieruchomości. Około 84 proc. mieszkańców zajmuje lokale należące do nich, a jedynie 16 proc. korzysta z najmu. To wynik wyraźnie powyżej średniej unijnej, która wynosi 68 proc. Podobne wskaźniki odnotowano na Litwie, gdzie własność deklaruje 87 proc. mieszkańców, oraz w Estonii z poziomem 79 proc. Tym samym Łotwa utrzymuje się w czołówce państw UE pod względem udziału właścicieli mieszkań.

Dane banku Luminor wskazują jednak na wyraźne zmiany w strukturze popytu. Jak podkreśla Kaspars Sausais, dyrektor ds. kredytów mieszkaniowych w tej instytucji, przez lata najczęściej wybierano dwupokojowe lokale w blokach z czasów radzieckich i „ta tendencja wciąż się utrzymuje”. Jednocześnie w ostatnich latach rośnie zainteresowanie mieszkaniami w nowych lub zmodernizowanych inwestycjach. Eksperci zwracają uwagę, że choć większość Łotyszy posiada własne lokum, wiele z nich jest przeludnionych i ma niską efektywność energetyczną. W największych miastach brakuje mieszkań o wyższym standardzie, a w nowych projektach lokale bywają rezerwowane jeszcze przed rozpoczęciem budowy.

Ponad połowa kredytów mieszkaniowych, bo 54 proc., trafia do osób kupujących mieszkania i domy w Rydze, gdzie koncentracja ludności i dostępność nieruchomości są największe. Z danych europejskich wynika ponadto, że jedna trzecia osób mieszkających w mieszkaniach żyje w dużych miastach, 14 proc. na przedmieściach lub w małych miastach, a 18 proc. na terenach wiejskich.

Średnia wielkość gospodarstwa domowego na Łotwie wynosi 2,2 osoby. Wskaźnik liczby pokoi przypadających na jednego mieszkańca pokazuje jednak, że lokale są mniejsze niż przeciętnie w Unii. Podczas gdy europejska średnia to 1,7 pokoju na osobę, na Łotwie wskaźnik ten wynosi 1,2. Dla porównania na Malcie, mimo zbliżonego udziału osób mieszkających w mieszkaniach, przeciętna powierzchnia jest znacznie większa i odpowiada około 2,2 pokoju na osobę.