Naddniestrze wciąż w kryzysie finansowym i energetycznym

Wicepremier Mołdawii ds. reintegracji Valeriu Chiveri oświadczył 11 lutego, że kryzys energetyczny w Naddniestrzu będzie się powtarzał, dopóki lokalne władze nie zrezygnują z mechanizmu dostaw gazu proponowanego przez Moskwę i nie zaakceptują rozwiązania przedstawionego przez Kiszyniów przy wsparciu partnerów europejskich. Jak podkreślił, „dopóki liderzy w Tyraspolu nie przyjmą przejrzystej i trwałej formuły dostaw gazu do regionu, sytuacja będzie powtarzać się co 10–14 dni”. Zaznaczył, że obowiązujące sankcje Unii Europejskiej muszą być respektowane, a brak zgody na model forsowany przez Kiszyniów oznacza przedłużanie się kryzysu.

Jednocześnie bez aprobaty władz w Tyraspolu nie dojdzie do realizacji projektu dostaw ukraińskiego węgla dla elektrowni MoldGRES. Chiveri przyznał, że nie zna szczegółów ewentualnej współpracy, jednak stwierdził, że „bez zgody liderów w Tyraspolu projekt nie zostanie zrealizowany”. Wcześniej wyjaśniał, że obecne trudności mają charakter techniczny, a nie polityczny, i wynikają z odrzucenia przez Naddniestrze propozycji gazowej wspieranej przez Kiszyniów.

Premier Mołdawii Alexandru Munteanu w czasie spotkania w Kijowie z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, uzyskał potwierdzenie gotowości dostarczania węgla przez Ukrainę dla elektrowni w Naddniestrzu. Już w styczniu 2025 roku, po wstrzymaniu bezpłatnych dostaw rosyjskiego gazu i zatrzymaniu części przemysłu ciężkiego, Kijów deklarował możliwość przekazania surowca po niskiej cenie lub bezpłatnie w zamian za energię elektryczną, jednak propozycja ta została odrzucona przez Tyraspol.

Kryzys energetyczny trwa od połowy grudnia 2025 roku, gdy z powodu ograniczenia dostaw gazu wprowadzono w regionie stan wyjątkowy w gospodarce. 10 lutego lokalny parlament zatwierdził dekret Wadima Krasnosielskiego o jego przedłużeniu do 17 marca. Szef resortu rozwoju gospodarczego Naddniestrza Siergiej Obolonik tłumaczył problemy „spowolnieniem operacji rozliczeniowych na terytorium Unii Europejskiej”.

Tymczasem władze Naddniestrza zdecydowały o pilnych zmianach w budżecie na 2026 rok, reagując na niedobór dochodów i narastające problemy finansowe. Administracja w Tyraspolu zapowiada przesunięcia środków, by zapewnić terminową wypłatę pensji w sektorze budżetowym oraz realizację zobowiązań socjalnych. Wiceprzewodniczący Rady Najwyższej Alexandr Korsunow poinformował, że na początku roku budżet „stanął w obliczu braku dochodów”, co wymusiło działania nadzwyczajne, w tym czasowe wykorzystanie środków z funduszy celowych w celu pokrycia niedoboru płynności. Zwiększono środki na inwestycje kapitałowe, ale trafią one tylko na wcześniej rozpoczęte projekty i spłatę zaległości, natomiast część funduszy, w tym drogowy i ekologiczny, nie otrzyma w 2026 roku pełnego finansowania.