Litwa na szarym końcu rankingu OECD

Prawie połowa dorosłych mieszkańców Litwy ma poważne problemy z wykonywaniem podstawowych, codziennych czynności, takich jak zrozumienie prostej instrukcji obsługi, wyciągnięcie informacji z krótkiego tekstu czy porównanie cen w sklepie. Najnowszy raport Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) rysuje alarmujący obraz: aż 44% litewskiego społeczeństwa posiada jedynie podstawowe umiejętności w zakresie czytania lub liczenia. To czwarty najgorszy wynik wśród wszystkich badanych państw. Dla porównania, średnia dla krajów OECD wynosi 31%, podczas gdy w sąsiedniej Łotwie jest to 37%, a w Estonii zaledwie 23%.

Niski poziom kompetencji podstawowych niesie za sobą dramatyczne skutki ekonomiczne i społeczne. Osoby te o jedną trzecią rzadziej uczestniczą w rynku pracy, a jeśli już pracują, zarabiają średnio o 5 dolarów na godzinę mniej niż pracownicy o przeciętnych umiejętnościach. Co więcej, tacy obywatele częściej uskarżają się na zły stan zdrowia, wykazują niższy poziom satysfakcji z życia oraz drastycznie mniejsze zaufanie do instytucji państwowych i innych ludzi.

W ciągu ostatniej dekady sytuacja na Litwie pogorszyła się najbardziej spośród badanych krajów: odsetek osób słabo czytających wzrósł ponad dwukrotnie. Laura Masiliauskaitė, szefowa organizacji edukacyjnej, podkreśla, że problemu nie da się rozwiązać wyłącznie szkoleniami dla dorosłych, ponieważ winny jest system szkolnictwa. Ponad jedna czwarta osób z najniższej grupy trafiła tam wyłącznie z powodu problemów z płynnym czytaniem i automatycznym rozumieniem tekstu. Przekłada się to bezpośrednio na podatność na dezinformację oraz brak zdolności adaptacyjnych w dobie sztucznej inteligencji.

Tymczasem badania PISA pokazują, że umiejętności litewskich piętnastolatków nie poprawiły się od 20 lat – Litwa zajmuje dopiero około 20. miejsce w Europie, podczas gdy Estonia jest liderem, a Polska plasuje się na wysokiej, szóstej pozycji. Zdaniem Masiliauskaitė, litewskie władze zamiast podnosić poziom nauczania, reagują na gorsze wyniki młodzieży obniżaniem poprzeczki wymagań.