Kartele i kolejne wotum nieufności wobec premier Łotwy

Debata o odpowiedzialności karnej za udział w kartelach oraz spór wokół finansowania rosyjskojęzycznych treści w łotewskich mediach publicznych ponownie znalazły się w centrum uwagi politycznej w Rydze. Rządząca partia Nowa Jedność podtrzymuje stanowisko, że najpoważniejsze naruszenia prawa konkurencji powinny podlegać sankcjom karnym i deklaruje gotowość do ponownego wniesienia odpowiednich propozycji legislacyjnych do Saeimy. Sprawa była jednym z tematów rozmów posłów Nowej Jedności z prezydentem Edgarem Rinkēvičsem, a premier Evika Siliņa zapowiedziała powrót do dyskusji nad zmianami prawnymi we współpracy z komisją prawną parlamentu.

Szefowa rządu wskazała, że konieczna jest zarówno analiza praktyki stosowania obecnych przepisów przez sądy, jak i rozważenie zaostrzenia odpowiedzialności. Przypomniała, że ugrupowanie już wcześniej postulowało wprowadzenie odpowiedzialności karnej za nielegalne porozumienia kartelowe jako najcięższe naruszenia prawa konkurencji.

Jednocześnie partie koalicji rządowej odrzucają wniosek opozycyjnego Sojuszu Narodowego o wotum nieufności wobec premier. Zarzut dotyczy dalszego finansowania ze środków publicznych treści w języku rosyjskim w mediach publicznych, co według wnioskodawców pozostaje w sprzeczności z Narodową Koncepcją Bezpieczeństwa z 2023 roku. Dokument ten rekomenduje, aby od 1 stycznia 2026 roku media publiczne nadawały treści wyłącznie w języku łotewskim oraz w językach należących do europejskiej przestrzeni kulturowej, przy jednoczesnym zakończeniu finansowania rosyjskojęzycznych programów z budżetu państwa. Warto przy tym wspomnieć, że pod koniec 2025 roku, zlikwidowano polską i białoruskojęzyczną sekcję LSM.

Przedstawiciele Nowej Jedności podkreślają, że rząd w demokratycznym państwie nie ingeruje w decyzje redakcyjne mediów, a odpowiedzialność za ich rozwój, wytyczne programowe oraz realizację koncepcji bezpieczeństwa ponosi Rada Mediów Publicznych. Koalicjanci z partii Postępowi zapowiedzieli, że nie poprą wniosku o dymisję, deklarując zaufanie do mediów publicznych w zakresie realizacji założeń bezpieczeństwa informacyjnego. Z kolei Związek Zielonych i Rolników zaznacza, że choć nie wszystkie działania rządu są dla niego satysfakcjonujące, to kwestia finansowania rosyjskojęzycznych treści nie stanowi wystarczającego powodu do poparcia wotum nieufności.

Projekt uchwały przygotowany przez opozycję został wpisany do porządku obrad posiedzenia Sejmu zaplanowanego na 15 stycznia. Obecny rząd tworzą premier Evika Siliņa oraz czternastu ministrów reprezentujących partie Postępowi, Nowa Jedność i Związek Zielonych i Rolników. W ubiegłym roku opozycja czterokrotnie próbowała doprowadzić do dymisji szefowej rządu, jednak wszystkie głosowania zakończyły się fiaskiem.