Eksklawa: opóźniony port i uszczuplone dochody

Dwie informacje z eksklawy królewieckiej pokazują sedno problemów regionu. Pierwsza dotyczy wzmocnienia zdolności logistycznych tego regionu,. Jak podały media lokalne, dokończenie budowy terminalu pasażerskiego w nowym porcie w Kurowie (Pionierskij) ma zostać zrealizowana przez konsorcjum trzech firm, które jako jedyne złożyły ofertę w powtórzonym przetargu. W skład zespołu wchodzą przedsiębiorstwa z Nowego Urengoju, Petersburga oraz obwodu królewieckiego. Wartość inwestycji określono na 2,44 mld rubli, a termin realizacji umowy upływa 1 grudnia 2027 r.

Liderem konsorcjum została spółka „Jamałżiłbyt”, której wcześniejsza oferta została odrzucona z powodu braku odpowiedniego potwierdzenia doświadczenia przy podobnych projektach. W ponownym postępowaniu cena wykonawcza wzrosła o około 5 procent w porównaniu z lutym. Firma ta odnotowała w 2024 roku przychody na poziomie 1,5 mld rubli, co oznacza wzrost o 40 procent, a jej właścicielem jest przedsiębiorca z Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego.

Przypomnijmy, że nowe rozstrzygnięcie przetargu nastąpiło po rozwiązaniu wcześniejszej umowy na budowę zawartej w 2022 roku z firmą „Geoizol”. Kontrakt opiewający na 2,7 mld rubli został zerwany w sierpniu 2025 roku po tym, jak wobec wykonawcy pojawiły się liczne roszczenia ze strony banków, organów podatkowych i partnerów biznesowych. Sprawa ta jest przedmiotem śledztwa. Budowa portu w Kurowie trwa od 2018 roku, a termin zakończenia był wielokrotnie przesuwany. Jednak terminal to tylko część całości budowy tego portu. Co istotne, przy obecnych ograniczeniach, podane terminy realizacji również mogą się zmienić.

Druga wiadomość dotyczy kwestii finansowych. W mediach pojawiły się informacje o możliwych zmianach w systemie podziału wpływów z podatku od wydobycia bursztynu. Rada Federacji zarekomendowała rządowi powrót do wcześniejszych zasad, które były korzystniejsze dla regionów. Obecnie do budżetu obwodu trafia jedynie 17 procent tych dochodów, podczas gdy wcześniej było to 60 procent. Jednak, jak podkreślono, ewentualne zmiany mogłyby wejść w życie najwcześniej w 2030 roku.

Z danych finansowych wynika, że Kombinat Bursztynowy zajmujący się wydobyciem bursztynu wpłacił w 2024 roku około 1,2 mld rubli z tytułu tego podatku. Przy wcześniejszych zasadach region mógłby otrzymać nawet 720 mln rubli. Jak wskazywał miejscowy senator Aleksandr Szenderiuk-Żydkow, powrót do dawnych reguł oznaczałby dodatkowe około 450 mln rubli rocznie dla lokalnego budżetu. Minister finansów Anton Siłuanow podkreślał jednak, że środki wynikające z podwyższonego współczynnika zostały skierowane do budżetu federalnego - tym samym zasilając fundusze wojenne - twierdząc przy tym, że regiony rzekomo nie otrzymują mniej środków niż wcześniej.