Białoruś poluzowała kontrolę cen

Białoruski rząd zdecydował o znacznym złagodzeniu restrykcyjnej regulacji cen, której początki sięgają jesieni 2022 roku. Jak poinformował rząd, ustabilizowanie się sytuacji rynkowej i umiarkowane tempo inflacji pozwoliły na skrócenie listy towarów objętych urzędową regulacją cen ze 199 do 76 pozycji.

Z rejestru wykreślono przede wszystkim artykuły niebędące dobrami pierwszej potrzeby, takie jak guma do żucia, lizaki, herbaty smakowe, wybrane owoce egzotyczne oraz podstawowy nabiał. Urzędnicy liczą, że uwolnienie cen pomoże krajowym przedsiębiorstwom odzyskać stabilność finansową i odbudować pozycję na rynku wewnętrznym, zastrzegając jednocześnie, że w przypadku wykrycia nieuzasadnionych podwyżek kontrola zostanie natychmiast przywrócona.

Jednocześnie zmodyfikowano limity marż handlowych dla wybranych produktów krajowych i importowanych, co dotyczy chociażby klasycznej herbaty czy standardowych produktów mlecznych. Nowe obostrzenia dotknęły natomiast działy gastronomiczne w sieciach detalicznych – własne wyroby garmażeryjne, w tym pieczywo oraz gotowe porcje mięsa i ryb sprzedawane bezpośrednio w marketach, objęto maksymalną, 10-procentową marżą. Ponadto, aby ukrócić praktykę stopniowego kumulowania podwyżek przez producentów, samodzielne podnoszenie cen hurtowych przez zakłady ograniczono do ujęcia w skali roku kalendarzowego.

Obecne modyfikacje to kolejny etap w trwającej od kilku lat batalii o kontrolę nad białoruskim rynkiem wewnętrznym. Proces ten zapoczątkował  Łukaszenka, wydając w październiku 2022 roku radykalny zakaz podnoszenia jakichkolwiek cen, co uruchomiło masowe inspekcje handlowe i falę postępowań sądowych przeciwko przedsiębiorcom, a w konsekwencji doprowadziło do załamania asortymentu w sklepach oraz upadku niektórych dużych sieci detalicznych. Choć początkowo odnotowano chwilową deflację, rynek szybko powrócił do trendu wzrostowego, co zmusiło urzędników do cyklicznego nowelizowania przepisów, w tym wprowadzenia miesięcznych limitów podwyżek na początku 2024 roku oraz kolejnych modyfikacji pod koniec 2025 i w pierwszej połowie 2026 roku.