Ukraińskie fabryki broni mogą powstać w Estonii

Estonia i Ukraina zacieśniają współpracę zbrojeniową. Porozumienie podpisane podczas szczytu NATO w Ankarze przez premiera Kristena Michala i prezydenta Wołodymyra Zełenskiego formalnie dotyczy systemów bezzałogowych, jednak w praktyce jego ramy są znacznie szersze. Umowa ta znosi dotychczasowe bariery prawne, umożliwiając ukraińskim firmom zbrojeniowym przenoszenie produkcji poza granice swojego kraju.

Do tej pory ukraińskie podmioty nie miały takiego prawa, a obecnie już ponad dziesięć przedsiębiorstw z tego sektora przygotowuje się do uruchomienia działalności w Estonii. Jeden z tamtejszych producentów zadeklarował już konkretne plany związane z rozpoczęciem produkcji amunicji na estońskiej ziemi. Warto jednak dodać, że ukraiński eksport broni wciąż zmaga się z nadmiernymi regulacjami.

Według estońskich mediów, umowa znacząco wykracza poza ramy podobnych porozumień, które Ukraina podpisała wcześniej na Litwie i na Łotwie. Tallin zyskał bowiem unikalne prawo do bezpośredniego zakupu zaawansowanego ukraińskiego uzbrojenia, systemów kierowania polem walki oraz technologii sprawdzonych w warunkach realnego konfliktu. Estoński minister obrony Hanno Pevkur podkreślił, że intencją negocjatorów było maksymalne wzmocnienie własnych zdolności obronnych poprzez transfer know-how.

Estonia wykazuje szczególne zainteresowanie między innymi ukraińskim systemem informacyjnym Delta oraz rozwiązaniami z zakresu obrony powietrznej, systemów wczesnego ostrzegania i walki radioelektronicznej. Choć umowa nie nakłada na Tallin bezpośrednich zobowiązań finansowych, zakupy będą realizowane w zależności od potrzeb estońskiej armii i konkurencyjności ukraińskich ofert. Według ministra obrony, jedna z ukraińskich firm przemysłu zbrojeniowego wyraziła już zainteresowanie rozpoczęciem produkcji amunicji w Estonii, a ponad 12 ukraińskich firm jest w trakcie natychmiastowego przeniesienia swojej produkcji do Estonii.

Wdrożenie postanowień rusza natychmiast, a nadzór nad wspólnymi przedsięwzięciami obejmie specjalna grupa sterująca w ramach programu „Build with Ukraine”. Sprzęt wytworzony w estońskich fabrykach ma trafiać przede wszystkim na Ukrainę, gdzie zapotrzebowanie na środki bojowe jest obecnie największe. Inicjatywę docenia estoński sektor zbrojeniowy, zrzeszający ponad dwieście firm, którego roczne obroty sięgają 750 milionów euro. Szef tamtejszego związku branżowego Rene Ehasalu wskazał, że dotychczas barierą we współpracy były skomplikowane procedury licencyjne, które nowa umowa skutecznie upraszcza.  Krajowi producenci liczą, że kooperacja z ukraińskimi partnerami pomoże im zrealizować ambitny cel zwiększenia obrotów branży do dwóch miliardów euro przed końcem dekady.